Listeria monocytogenes - dynamika wycofań produktów po wprowadzeniu Rozporządzenia Komisji (UE) 2024/2895 – analiza monitoringu FoodFakty Horizon Scanning

Od 1 lipca 2026 r. na terenie Unii Europejskiej obowiązują zaostrzone wymagania dotyczące bezpieczeństwa żywności w odniesieniu do Listeria monocytogenes w produktach RTE, wprowadzone Rozporządzeniem Komisji (UE) 2024/2895 zmieniającym rozporządzenie 2073/2005. Więcej o wprowadzonych wymogach dowiesz się z artykułów:

- Rozporządzenie (UE) 2024/2895 - Co Producent może zrobić, aby wykazać spełnienie kryterium bezpieczeństwa żywności w odniesieniu do Listeria monocytogenes

- Jak przygotować się w sposób zadawalający dla właściwego organu do zmiany kryterium Listeria monocytogenes (Rozporządzenie 2024/2895)

Zespół FoodFakty na bazie wyników monitoringu zrealizowanego poprzez wdrożone przed kilkoma tygodniami narzędzie Recall Horizon przeanalizował dynamikę zgłoszeń i wycofań produktów, jakie miały miejsce od momentu wejścia w życie nowego rozporządzenia do 10 lipca 2026 r. W celu zebrania danych o wycofaniach wykorzystano nowe narzędzie FoodFakty,  monitorujące wszystkie wycofania publiczne w EU oraz największych krajach na świecie. Należy podkreślić, że nie są to dane z systemy RASFF, tylko realne przypadki wycofań w poszczególnych krajach. Dane zbierane są w czasie rzeczywistym z zachowaniem wszystkich informacji bazowych publikowanych przez odpowiednie instytucje lub bezpośrednio sieci handlowe.

Analiza zgłoszeń dotyczących produktów wycofanych z powodu obecności Listeria monocytogenes

W analizowanym okresie od 1 do 10 lipca 2026 r., w ramach szerokiego monitoringu wycofań i ostrzeżeń, odnotowano 47 zgłoszeń związanych bezpośrednio z zagrożeniem L. monocytogenes. Warto zauważyć, że w analogicznym okresie ubiegłego roku liczba ta była znacząco mniejsza, niemniej ze względów na inną strukturę danych niniejsza analiza skupia się na okresie bieżącym.

W bazie systemu FoodFakty Horizon  w analizowanym okresie 2026 roku największą liczbę zgłoszeń odnotowano w kategorii ryb i produktów rybnych (16 przypadków), gdzie wśród notyfikowanych produktów najczęściej pojawiały się gatunki ryb takie jak łosoś, pstrąg czy dorsz. Drugą pod względem częstotliwości kategorią produktów były dania gotowe (15 zgłoszeń), reprezentowane głównie przez sałatki i inne produkty gotowe do spożycia (RTE). W dalszej kolejności uplasowała się kategoria produktów mlecznych (10 zgłoszeń), z dominacją różnych rodzajów serów. Najmniej powiadomień dotyczyło mięsa i wyrobów mięsnych (6 zgłoszeń).

Krajem o najwyższej aktywności i ilości notyfikacji w okresie do 10 lipca była Francja, która zgłosiła 30 przypadków, zdecydowanie dominując na tle pozostałych państw. Na drugim miejscu znalazła się Irlandia z 5 zgłoszeniami, a na trzecim Kanada z 3 przypadkami. Z kolei Hiszpania, Czechy, Niemcy, Luksemburg oraz Polska poinformowały rynek o jednym wycofaniu produktu z tego powodu.

Notyfikacje w systemie Wczesnego Ostrzegania RASFF

Monitoring wycofań publicznych  warto uzupełnić o dane pochodzące z Systemu Wczesnego Ostrzegania RASFF. W ciągu analizowanego okres pierwszych dziesięciu dni lipca 2026 r. w systemie tym odnotowano 198 notyfikacji łącznie, z czego 10 związanych było bezpośrednio z zagrożeniem L. monocytogenes. Odnotowane notyfikacje w największym stopniu dotyczyły mleka i produktów mlecznych (sery) pochodzących z Holandii, Hiszpanii, Francji czy Włoch. W dalszej kolejności notyfikacje objęły ryby i produkty rybne (wędzona ryba, krewetki), a także dania gotowe (ciasto) oraz mięso i wyroby mięsne (szynka).

Dla porównania, w analogicznym okresie 2025 roku, wśród 158 zgłoszonych notyfikacji, 8 z nich dotyczyło L. monocytogenes. Podobnie jak w roku bieżącym, najczęściej zgłaszaną grupą pozostawały produkty mleczne, ze szczególnym uwzględnieniem serów.  

Mimo, że od wprowadzenia nowych przepisów minęło tylko 10 dni widać, że Listeria monocytogenes pod względem ryzyka wycofania produktu z rynku stała się jednym z największych wyzwań dla branży spożywczej. Analiza danych zebranych dzięki monitoringowi FoodFakty Horizon  oraz danych z systemu RASFF wskazuje na kluczowymi kategoriami produktów ryzyka ,pozostają produkty rybne, sery oraz dania gotowe. Zaostrzone przepisy zwiększają odpowiedzialność producentów za wykazanie bezpieczeństwa produktów przez cały okres ich przydatności do spożycia, co może przełożyć się na częstsze badania, skuteczniejsze wykrywanie niezgodności oraz większą liczbę wycofań i zgłoszeń.  

Wiedza o nowych wymogach mikrobiologicznych będzie także przedmiotem Forum i Warsztatów Managerskich w Warszawie Safety4Future - zapraszamy do zapoznania się z tematyką.

Firmy zainteresowane ciągłym monitoringiem publicznych wycofań z rynku lub notyfikacjami RASFF wraz z funkcjonalnością spersonalizowanego alertu zapraszamy do skorzystania z oferty FoodFakty Horizon Scanning.

Chcesz poznać nazwy wycofanych produktów, ich producentów? Skontaktuj się z zespołem FoodFakty