Listeria w produktach RTE oraz doskonalenie monitoringu środowiskowego i zarządzania alergenami –Forum i Warsztaty Mangerskie Safety4Future – fotorelacja

Forum i Warsztaty Managerskie Safety4Future - Listeria w produktach RTE oraz doskonalenie monitoringu środowiskowego i zarządzania alergenami w tym roku odbyło się w dniach 9–10 września 2025 r. w Warszawie na Uniwersytecie Vizja. W wydarzeniu uczestniczyło blisko 400 osób, a wśród nich specjaliści z branży spożywczej, mikrobiologii, laboratoriów, inspekcji, reprezentanci producentów i dostawców dla branży. Wydarzenie zostało zorganizowane z myślą o aktualnych wyzwaniach, takich jak nowe regulacje dotyczące Listeria monocytogenes (zmiana limitu w produktach RTE na „nieobecną”), biofilmy, monitoring środowiskowy oraz zarządzanie alergenami (PAL).

Partnerzy merytoryczni zapewnili szeroki zakres ekspertyz, a program składał się z dwóch sesji plenarnych z udziałem międzynarodowych ekspertów, sesji eksperckich i warsztatów praktycznych. Uczestnicy mieli też okazję do networkingu, wymiany doświadczeń oraz zapoznania się z innowacjami firm współpracujących, a także integracji podczas Welcome Party.

Konferencja podzielona została na trzy główne bloki tematyczne:

• Listeria w produktach RTE i środowisku produkcyjnym – nowe wymogi prawne, biofilmy, eliminacja Listeria monocytogenes, wymaganie „nieobecności” w produktach gotowych do spożycia.
• Doskonalenie metod monitoringu środowiskowego i badań – praktyczne aspekty systemowego podejścia, techniki analityczne, kontrola zagrożeń biologicznych.
• Alergeny – metody monitoringu i oceny ryzyka (PAL) – zagadnienia deklarowania alergenów, oceny ryzyka, metody analityczne, dedykowane warsztaty przez ekspertów, w tym eksperta międzynarodowego z Allergen Consultancy B.V.

Sesje plenarne

Podczas pierwszej sesji plenarnej zatytułowanej „Listeria monocytogenes – ukryty wróg pod presją postępu naukowego i technologicznego”, moderowanej przez Janusza Olejnika (FoodFakty), eksperci omówili najnowsze doniesienia dotyczące zagrożeń stwarzanych przez Listeria monocytogenes w produktach RTE (ready-to-eat) oraz w środowisku produkcyjnym. Prelegenci przedstawili kluczowe wyzwania dla branży spożywczej i podkreślili znaczenie skutecznego monitoringu oraz strategii prewencyjnych. Wśród ekspertów byli : Ewelina Księżak, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy, prof. dr Sebastian Günther, Universität Greifswald, Josue Carvalho - ekspert  ALS oraz zdalnie Guillaume Dancoisne, bioMérieux.

Druga sesja plenarna, prowadzona była przez dr hab. inż. Agnieszkę Nowak, prof. PŁ (Instytut Technologii Fermentacji i Mikrobiologii), a udział w niej wzięli:  dr Danièle Sohier, Hygiena, Sandra Fréville, Thermo Fisher, dr inż. Sara Dzik, NOACK,  Joanna Gredka, Animex Foods i  dr Izabela Michalczyk, Neogen. Sesja to koncentrowała się na postępie technologicznym i metodycznym w walce z ryzykiem występowania Listerii. Eksperci zaprezentowali nowoczesne rozwiązania w zakresie wykrywania patogenu, narzędzia wspomagające zarządzanie bezpieczeństwem żywności oraz innowacyjne metody minimalizacji ryzyka w zakładach produkcyjnych.

Sesje eksperckie 

Sesję - Nowe regulacje, standardy i wymogi w obszarze mikrobiologii moderował Janusz Olejnik (FoodFakty). W tej sesji omówiono zmiany w rozporządzeniu 2073/2005 oraz nowe rozporządzenie 2025/179 — co one oznaczają dla producentów, jakie obowiązki się pojawiają. Dr inż. Anna Bugajewska, ekspert bioMérieux przedstawiła zmiany i ich efekty, Kamila Kuik (ALS) omówiła nowe zagrożenia mikrobiologiczne w branży żywnościowej, natomiast dr inż. Barbara Szymczak (ZUT) skupiła się na występowaniu nowych gatunków Listeria w środowisku produkcyjnym. Oraz Małgorzata Stachowiak (Hamilton), która pokazała, jakie narzędzia mogą wykorzystać managerowie zakładów, by sprostać nowym wymogom. Q&A z uczestnikami pozwoliło na zadawanie konkretnych pytań dotyczących wdrożeń.

Równoległą sesję - Doskonalenie podejścia do monitoringu środowiskowego – wybrane aspekty moderowała dr Justyna Korycka-Korwek (Centra Badawczo- Rozwojowe Uniwersytetu Zielonogórskiego). Dr Barbara Szuman (Neogen) omówiła kluczowe elementy holistycznego podejścia do tego monitoringu środowiskowego, natomiast Barbara Krupska (Intertek) przedstawiła temat wykorzystania wymazów wektorowych jako narzędzia w walce z niepożądanymi wynikami mikrobiologicznymi. Antoni Gibowicz (Sokołów) rozpoczął od perspektywy firmy produkującej żywność wysokiego ryzyka mikrobiologicznego — kiedy monitoring środowiskowy jest kluczowy. Eric Timmermans oraz Agnieszka Nona-Moldawa (bioMérieux) rozwinęli temat dojrzałości systemów monitoringu — czyli jakie są koszty, korzyści i warunki, aby taki system skutecznie funkcjonował.

Agnieszka Wryk (IFS) w sesji Zarządzanie bezpieczeństwem mikrobiologicznym na bazie ryzyka (risk-based) wystąpiła w podwójnej roli prelegenta i moderatora. Dr inż. Elżbieta Rosiak (Progfood) przedstawiła metody optymalizacji rozumienia ryzyka mikrobiologicznego związanego z charakterystyką produktu — między badaniami tradycyjnymi a modelami predykcyjnymi. Poruszono też kwestie, jak lepiej przewidywać ryzyko wewnątrz zakładu i jak dostosować działania zapobiegawcze - Emilia Żułcińska (Silliker Polska grupa Mérieux NutriSciences) oraz dr hab. inż. Agnieszka Nowak, prof. PŁ (Instytut Technologii Fermentacji i Mikrobiologii).

Sesja - Biofilm i higiena powietrza moderowana przez dr hab. Dorotę Piasecką-Kwiatkowską, prof. UP w Poznaniu skupiła się na wyzwaniach związanych z obecnością biofilmów w środowisku produkcyjnym oraz skutecznych metodach ich kontroli. Dr Anna Ławniczek-Wałczyk (Pracownia Zagrożeń Biologicznych, Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy) omówiła znaczenie właściwego doboru strategii mikrobiologicznej i wpływ zaniedbań na bezpieczeństwo pracowników. Prof. Łukasz Łopusiewicz (Universität Greifswald),  zwrócił uwagę na rolę materiałów opakowaniowych w rozwoju i zapobieganiu biofilmom. Michał Frączak (Kersia) zaprezentował nowoczesne, praktyczne rozwiązania do wykrywania i usuwania biofilmów z powierzchni otwartych. Z kolei Agnieszka Nona-Moldawa (bioMérieux) przedstawiła molekularne narzędzia, takie jak PCR i genotypowanie, przydatne w identyfikacji szczepów Listeria i doskonaleniu strategii higienicznych

Kontynuacja sesji eksperckich – drugi dzień forum...

Sesje eksperckie kontynuowały dyskusje nad biofilmem, ryzykiem mikrobiologicznym, praktykami higienicznymi oraz regulacjami.

Sesja „Koncentracja na alergenach – Status prawny, znakowanie PAL” poświęcona była kluczowym aspektom zarządzania alergenami i właściwego stosowania oznakowania PAL (Precautionary Allergen Labelling). Prof. Dorota Piasecka-Kwiatkowska (UP w Poznaniu) przedstawiła definicje niezbędne do prawidłowej analizy ryzyka poprzedzającej oznakowanie. Sandra Boone (Allergen Consultancy B.V.) omówiła europejskie regulacje i praktyki w zakresie PAL, wskazując na różnice w podejściu krajowym. Dr Romualda Dolińska (Silliker Polska grupa Mérieux NutriSciences) zwróciła uwagę na najczęstsze błędy producentów w etykietowaniu alergenów, natomiast dr Barbara Szuman (Neogen) zaprezentowała programy prewencyjne minimalizujące ryzyko niezamierzonej obecności alergenów w żywności. Sesję moderował Janusz Olejnik (FoodFakty).

Sesja „Biofilm i higiena powietrza oraz wody c.d.” prowadzona przez  dr inż Barbarę Szymczak (ZUT) koncentrowała się na nowoczesnych metodach monitoringu i zapobiegania zagrożeniom mikrobiologicznym w zakładach produkcyjnych. Barbara Krupska (Intertek) omówiła znaczenie monitorowania mikroorganizmów w powietrzu jako elementu bezpieczeństwa żywności. Dr Marcin Cyprowski (Pracownia Zagrożeń Biologicznych, Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy) przedstawił zalety stosowania elektrolizowanej wody oksydacyjnej jako skutecznego i bezpiecznego środka dezynfekcji. Dziyana Shymialevich (IBPRS - PIB) zaprezentowała potencjał bakteriofagów w eradykacji biofilmów, a dr Elżbieta Rosiak (Progfood) wskazała, jak wykorzystanie mikrobiologii predyktywnej pozwala przewidywać i minimalizować ryzyko ich powstawania.

Ostatnią sesję Koncentracja na metodach monitoringu i badań – alergeny + inne obszary prowadził Michał Snopkiewicz (FoodFakty). Marek Kurpesa (Prognosis Biotech) omówił, jak przejść od analizy ryzyka do skutecznej kontroli alergenów w całym łańcuchu produkcji. Małgorzata Krzepkowska (Hamilton) zaprezentowała strategie i systemy IT wspierające zarządzanie monitoringiem i dokumentacją alergenów. Daniel Dolata (Gold Standard Diagnostics) pokazał, jak szybkie testy mikrobiologiczne przenoszą kontrolę z laboratorium na linię produkcyjną. A Ewa Seweryś (Noack) przedstawiła metody weryfikacji skuteczności mycia i dezynfekcji w czasie rzeczywistym, zwiększające bezpieczeństwo i efektywność produkcji.

...i warsztatów praktycznych, które dają konkretne narzędzia oraz pozwalają zidentyfikować luki w bieżącej praktyce

Drugi dzień także oferował powtórzenie części tematów w formie warsztatów oraz rozszerzenie niektórych z nich (np. identyfikacja L. monocytogenes, metody pobierania próbek, monitoring alergenów). Warsztaty były mocnym elementem konferencji - oferowały możliwość pogłębienia wiedzy w mniejszych grupach i bezpośredniego omówienia praktycznych wyzwań. Uczestnicy mieli możliwość wyboru kilku z pośród warsztatów przygotowanych przez Partnerów wydarzenia: 

- Ścieżka Listeria w produktach RTE i środowisku produkcyjnym: Scenariusze i ścieżki wykorzystania badań typu challenge testy na potrzeby zmian rozporządzenia (WE) nr 2073/2005 - dr inż. Jakub Kobyliński, Silliker; Challenge test i mikrobiologia predyktywna – wyznaczanie limitów pośrednich dla Listeria monocytogenes w kontekście zmian legislacyjnych - Kamila Kuik, ALS; Manager w labiryncie odpowiedzialności prawnej - Case study na bazie 3 wyroków sądowych - dr inż. Anna Bugajewska, bioMerieux; Najczęstsze wyzwania w oznaczaniu Listeria i jak sobie z nimi radzić - Marta Kucharska–Rytczak i dr Piotr Gutry, Thermo Fisher; Jak skutecznie identyfikować L. monocytogenes w trudnych matrycach żywnościowych? - dr inż. Barbara Szymczak, ZUT; Zero tolerancji dla Listerii monocytogenes - porównanie wymogów US i EU - dr hab. inż. Agnieszka Nowak, prof. PŁ, ITFiM.

- ścieżka Doskonalenie  metod monitoringu środowiskowego i badań: Antybiotyki pod kontrolą - warsztaty bez inkubatora - Marek Kurpesa, Prognosis Biotech; Efektywny plan monitorowania patogenów w środowisku produkcyjnym - Katarzyna Cybulska, bioMerieux; Odkurzamy bakterie - Audyty higieny vs sanityzacja w praktyce - Małgorzata Stachowiak, Hamilton; PCR - Czy można prościej? Optymalizacja procedury i czasu etapów workflow - Joanna Szwiec i Daniel Dolata, Argenta; Jak efektywnie monitorować środowisko pod kątem mikrobiologicznym? - dr Barbara Szuman, Neogen i Paulina Dudaczyk, Noack; Zrozumiałe zasady strefowania w teorii, chaos w praktyce - managerskie wyzwania we wdrażaniu i utrzymaniu tzw. zoningu higienicznego w zakładzie produkcyjnym - Emilia Żułcińska, Silliker; Od próbki do wyniku w kilka godzin – praktyczne badanie bakterii wskaźnikowych w produktach i środowisku w Twoim zakładzie - dr Sebastian Antoń, Hygiena; Jak nie zepsuć wyniku? Praktyczne zasady pobierania próbek artykułów żywnościowych - Barbara Krupska, Intertek; Sekwencjonowanie nanoporowe - molekularna rewolucja w kontroli jakości żywności - Maciej Kosiński i Milena Nakonieczna, Biomedica; Automatyczne liczniki kolonii. Jak zastosowanie sztucznej inteligencji pomaga w minimalizacji ryzyka błędów?  -Jacek Charliński i Joanna Szwiec, Argenta; Skuteczne wykrywanie antybiotyków i zafałszowań w mleku i produktach mleczarskich - Justyna Liwińska, Noack; Zagrożenia mikrobiologiczne: bakterie oporne na środki przeciwdrobnoustrojowe w łańcuchu żywnościowym - Risks of antimicrobial resistant bacteria in the food chain - prof. dr Sebastian Günther  i dr hab. inż.  Łukasz Łopusiewicz,  prof. U Vizja, Universität Greifswald; Metody pobierania próbek środowiskowych - Magdalena Rogoza-Gołba, Neogen; Możliwości szybkiego wykrywania patogenów w żywności i środowisku produkcyjnym - Paweł Syhłowyj, Neogen; Nowe możliwości oznaczania Bacillus cereus, dr Barbara Szuman i Paweł Syhłowyj, Neogen.

- ścieżka Koncentracja na alegenach - metody monitoringu i oceny ryzyka PAL: Jak weryfikować skuteczność procesów mycia pod kątem alergenów? - dr Barbara Szuman, Neogen i Maria Chaczyńska, Noack; Przygotowanie do deklaracji PAL na podstawie oceny ryzyka – kluczowe kroki - Get Prepared for PAL Declaration Based on a Risk Assessment – Critical Steps - Sandra Boone, Allergen Consultancy; Zastosowanie programu badania alergenów - od teorii do praktyki - dr Izabela Michalczyk i Magdalena Rogoza-Gołba, Neogen; Zasady zarządzania ryzykiem zanieczyszczenia krzyżowego - Małgorzata Krzepkowska, Hamilton.

Stoiska partnerów i networking

Partnerzy konferencji przygotowali stoiska prezentujące nowe rozwiązania technologiczne, sposoby czyszczenia, testy diagnostyczne, narzędzia do monitoringu mikrobiologicznego i alergenów. W przerwach kawowych i sesjach networkingowych można było porozmawiać z wystawcami, omówić możliwości wdrożenia proponowanych narzędzi w zakładach produkcyjnych.

ZAPRASZAMY NA RELACJĘ VIDEO Z WYDARZENIA

Załączony poniżej filmik-skrót prezentuje atmosferę całego wydarzenia – od otwarcia, przez sesje i warsztaty, po momenty nieformalne i networking.

Branża stoi przed istotnymi wyzwaniami

Konferencja Safety4Future FoodFakty pokazała jasno, że branża stoi przed istotnymi wyzwaniami - nie tylko zmianami prawnymi dotyczącymi Listeria w produktach RTE, ale także potrzebą lepszego monitoringu środowiskowego, podnoszenia standardów higieny i rzetelnej pracy z alergenami. Nowe regulacje zmuszają producentów do rewizji procesów – biofilm, sposób czyszczenia, częstotliwość i zakres testów muszą być dostosowane. Podejście oparte na ryzyku (risk-based) staje się nie opcją, lecz koniecznością.

Zespół FoodFakty serdecznie dziękuje wszystkim uczestnikom i partnerom za udział w konferencji Safety4Future. Wasze zaangażowanie i chęć wymiany doświadczeń znacząco wzbogaciły nasze spotkanie.

Na kolejną edycję Safety4Future zapraszamy za rok, a tematyka bezpieczeństwa żywności, w tym zagadnienia związane z Listerią, będzie kontynuowana podczas listopadowego FoodFakty Summit food4tomorrow. Zapraszamy do rejestracji na to wydarzenie, które odbędzie się w dn. 5-6 listopada w Łodzi (Alchemium). To doskonała okazja, by poznać najnowsze trendy i rozwiązania w branży spożywczej oraz spotkać ekspertów i praktyków z całej Polski.

Zarejestruj się już dziś i posiądź wiedzę, by produkować najlepszą i bezpieczną żywność jutra!

​