Znakowanie miodu pod lupą IJHARS

Miód to produkt o ściśle określonych wymaganiach prawnych. Jak rozpoznać prawidłowo oznakowany miód i czego nie może zabraknąć na jego etykiecie? Przedstawiamy obowiązujące wymagania oraz podsumowanie wyników ostatnich kontroli IJHARS, które ujawniły najczęstsze nieprawidłowości stwierdzane na rynku miodu.

Nazwa prawna – miód

Miód jest produktem, który posiada określoną przepisami nazwę, definicję oraz szczegółowe wymagania.

Nazwa „miód” może być stosowana wyłącznie wobec środka spożywczego, który jest naturalnie słodką substancją wytwarzaną przez pszczoły Apis mellifera. Pszczoły wytwarzają miód z nektaru roślin, wydzielin żywych części roślin lub wydalin owadów wysysających żywe części roślin. Substancje te są zbierane przez pszczoły, przetwarzane poprzez łączenie ich ze specyficznymi substancjami wydzielanymi przez pszczoły. Następnie są składane, odwodnione, gromadzone i pozostawione w plastrach miodu do dojrzewania.

Etykieta miodu

Na etykiecie miodu powinny znaleźć się następujące informacje:

• pełna nazwa rodzaju i odmiany miodu, np. „Miód nektarowy gryczany”, „Miód wielokwiatowy”; pełną nazwę rodzaju i odmiany można zastąpić wyrazem „Miód”,
• ilość netto,
• data minimalnej trwałości,
• warunki przechowywania,
• nazwa lub firma i adres podmiotu działającego na rynku spożywczym,
• kraj pochodzenia, czyli: nazwę państwa pochodzenia, w którym miód został zebrany, a w przypadku, gdy miód pochodzi z więcej niż jednego państwa, nazwy państw pochodzenia, w których miód został zebrany.

W przypadku miodu nie ma obowiązku zamieszczania wykazu składników oraz wartości odżywczej.

Szczegółowe informacje w zakresie znakowania miodu zawiera broszura: „Znakowanie miodu wydanie 1 listopada 2023”, dostępna na stronie internetowej IJHARS. Link do broszury.

Wyniki ostatniej kontroli

Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych nadzoruje jakość handlową miodu przeprowadzając coroczne planowe kontrole. Ostatnia kontrola obejmowała dwa etapy: sprzedaż detaliczną oraz produkcję. Kontroli podlegały miody odmianowe i wielokwiatowe, a także mieszanki miodów o różnym pochodzeniu, w tym miody importowane.

Skontrolowano 98 podmiotów wprowadzających miód do obrotu, w tym: 47 sklepów i 51 podmiotów na etapie produkcji. Nieprawidłowości stwierdzono łącznie w 40,8% skontrolowanych podmiotów.

Najwięcej zastrzeżeń dotyczyło znakowania miodów. Nieprawidłowości w tym zakresie wykryto w niemal co trzeciej kontrolowanej partii.

Obejmowały one m.in. brak obowiązkowych informacji, takich jak:

• nazwa państwa pochodzenia,
• data minimalnej trwałości,
• kod identyfikacyjny partii produkcyjnej.

Stwierdzono także stosowanie nazw nieprzewidzianych przepisami, np. „miód wielokwiatowy mniszkowo-rzepakowy” czy „miód wielokwiatowo-rzepakowy” - nazwa taka podkreśla odmianę miodu co jest niedopuszczalne w przypadku miodów wielokwiatowych.

Wykazano również oznakowanie wprowadzające konsumenta w błąd, m.in. poprzez zamieszczanie dobrowolnych informacji sugerujących szczególne właściwości produktu, takich jak „naturalny” lub odnoszących się do zapobiegania chorobom czy ich leczenia. W pojedynczych przypadkach w oznakowaniu miodów konwencjonalnych stosowano określenie „eko” – w nazwie i logo podmiotu oraz nazwie strony internetowej – co mogło sugerować ekologiczną metodę produkcji.

Analiza pyłkowa wykazała nieprawidłowości w co piątej skontrolowanej partii miodu. Polegały one na deklarowaniu odmiany, której nie potwierdziły badania mikroskopowe (brak przewagi pyłku rośliny wskazanej w nazwie). Dotyczyło to miodów deklarowanych jako lipowe i akacjowe oraz pojedynczych partii miodów: chabrowego, fasolowego i nostrzykowego. W jednym przypadku, mimo deklarowanego kraju pochodzenia – Polska – nie potwierdzono pochodzenia geograficznego produktu z uwagi na obecność pyłków roślin obcych dla polskiej strefy klimatycznej.

Nieprawidłowości w zakresie parametrów fizykochemicznych oraz cech organoleptycznych stwierdzono na podobnym poziomie – około 4%. W przypadku parametrów fizykochemicznych wykazano odchylenia dotyczące poziomu HMF oraz liczby diastazowej, wskazujące na podgrzewanie miodu lub jego niewłaściwe przechowywanie. W jednym przypadku wykryto obecność dekstryn skrobiowych, co świadczyło o zafałszowaniu produktu.

Ocena organoleptyczna pozwoliła na wykrycie produktów zafałszowanych (smak nietypowy dla miodu, określany jako landrynkowy) oraz niespełniających wymagań jakościowych,
m.in. z oznakami fermentacji, potwierdzonymi również w obrazie mikroskopowym.

W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami wobec podmiotów zastosowano sankcje przewidziane w obowiązujących przepisach prawa.

​Źródło: IJHARS