Majonez jako nieodzowny dodatek do wielkanocnych potraw

Majonez - jeden z najczęściej wybieranych produktów, szczególnie w okresie świątecznym - został skontrolowany przez IJHARS. Sprawdziliśmy zarówno jego jakość, jak i prawidłowość oznakowania. Wyniki pokazują, że choć większość produktów spełnia wymagania, w części przypadków stwierdzono nieprawidłowości, m.in. zawyżoną deklarację zawartości żółtka jaja oraz informacje mogące wprowadzać konsumentów w błąd.

Zastosowanie kulinarne i cechy charakterystyczne majonezu

Majonez jest najbardziej rozpowszechnionym sosem. Znajduje zastosowanie jako składnik potraw oraz element ich dekoracji. Wielkanocne dania, takie jak sałatki, jaja faszerowane, zawierają ten wyjątkowy w smaku produkt. Dodatkowo może być wykorzystywany do marynowania mięsa. Bywa w smaku łagodny i delikatny lub lekko pikantny, w zależności od zastosowanych dodatków.

Wersja domowa czy przemysłowa

Klasyczny majonez powstaje przez wymieszanie żółtka jaja kurzego z dodatkiem musztardy oraz olejem. Kluczowe jest dolewanie oleju niewielkim strumieniem, aby składniki zdążyły się połączyć. Produkt ten charakteryzuje wysoka zawartość tłuszczu - zazwyczaj powyżej 70 %. Smak majonezu regulowany jest przez dodatek soli, cukru lub soku z cytryny. Wskazany skład stanowi najprostszą wersję produktu. Jest ona możliwa do wytworzenia tradycyjnymi metodami w warunkach domowych.

Skład majonezów wytwarzanych na skalę przemysłową może być bardziej złożony. Warto zapoznać się z treścią etykiety. Możliwa jest obecność w składzie przeciwutleniaczy lub konserwantów. Dodatkowo o utrwalaniu majonezu może świadczyć informacja o pakowaniu w atmosferze ochronnej (co ma wpływ na przedłużanie jego trwałości).

Nazwa kojarzona z… obecnością żółtka jaja w produkcie

Przeciętnemu konsumentowi majonez kojarzy się z obecnością żółtka jaja kurzego. Jest to składnik charakterystyczny tego produktu, często podkreślany słownie, obrazowo
lub graficznie na etykietach. Informacja o % zawartości żółtka jaja umożliwia porównanie jakości majonezów na podstawie ich składu i jest czynnikiem wpływającym na wybory konsumenckie. Producent zobowiązany jest zamieścić w oznakowaniu pełną informację o formie zastosowanego składnika np. żółtko jaja z doprecyzowaniem: w proszku.

Alergeny zawsze istotne dla konsumenta

Wszystkie składniki alergenne obowiązkowo powinny być wyraźnie podkreślone w wykazie składników każdego produktu. W przypadku majonezów są to jaja i ich pochodne, a także gorczyca pochodząca z dodanej musztardy.

Kontrola majonezów przed Wielkanocą

Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych przeprowadziła kontrolę majonezów w centrach dystrybucyjnych i magazynach.

Skontrolowano 16 podmiotów, a nieprawidłowości stwierdzono w 3 centrach dystrybucyjnych (19 %).

Co stwierdzili inspektorzy?

Do badań laboratoryjnych pobrano 20 próbek majonezów. Nieprawidłowości fizykochemiczne stwierdzono w 2 partiach produktu (10 %) w dwóch centrach dystrybucyjnych. Ujawniono niezgodność z deklaracją w zakresie % zawartości żółtka jaja kurzego. Wartość wskazana na etykiecie była wyższa niż rzeczywista oznaczona podczas badań laboratoryjnych.

Cechy organoleptyczne skontrolowanych majonezów nie budziły zastrzeżeń.

W zakresie znakowania skontrolowano 20 partii majonezów, z czego zakwestionowano 3 partie (15 %) w trzech centrach dystrybucyjnych. Stwierdzono:

- zastosowanie w nazwie majonezu określenia: „babuni”, podczas gdy do produkcji użyto substancji dodatkowych takich jak: skrobia modyfikowana, przeciwutleniacz: sól wapniowo-disodowa EDTA oraz barwniki: karoteny, co wprowadzało konsumenta w błąd sugerując, że wyrób został wytworzony tradycyjnym sposobem;

- deklarowanie na opakowaniu jednostkowym wprowadzającej konsumenta w błąd, niezgodnej z prawdą zawyżonej % zawartości żółtka jaja kurzego;

- nieprawidłowy sposób prezentacji informacji o wartości odżywczej, np. zamieszczenie w tabeli wartości odżywczej dodatkowej informacji o zawartości „Omega 3 (ALA)” w 100 ml i w porcji, podczas gdy sposób prezentacji informacji o wartości odżywczej nie uwzględnia tej informacji;

- zastosowanie niepoprawnego żywieniowego oświadczenia porównawczego: tj. „Minimum 60 % mniej tłuszczu w porównaniu do majonezu o zawartości tłuszczu 80 %”, co nieprecyzyjne określa różnicę w ilości składnika odżywczego, poprzez zastosowanie ogólnego określenia „minimum” podczas gdy należy wskazać konkretną wartość.

W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami zastosowano sankcje wynikające z obowiązujących przepisów prawa.

Źródło: IJHARS