Badania żywności

Ponad 330 uczestników, kilkadziesiąt wystąpień, sesje eksperckie, warsztaty praktyczne oraz dedykowana ścieżka English Track – 9 i 10 września w Warszawie odbyła się 4. edycja SAFETY4FUTURE Food Microbiology CEE. Tegoroczne wydarzenie FoodFakty poświęcone było temu, co w mikrobiologii żywności zmienia się dziś najszybciej: regulacjom, diagnostyce, mikroorganizmom psującym, monitoringowi środowiska, alergenom oraz nowym sposobom wykorzystania danych.

Akrylamid powstający podczas intensywnego ogrzewania produktów bogatych w węglowodany, zwłaszcza w trakcie smażenia, pieczenia i prażenia. Analiza 98 zgłoszeń w unijnym systemie RASFF z lat 2009-2025 pokazuje, że najczęściej dotyczyły one produktów zbożowych, wyrobów piekarniczych oraz przekąsek, zwłaszcza żywności ultraprzetworzonej.

Większość systemów automatycznej oceny ziaren zielonej kawy analizuje tylko jedną ich stronę, przez co część wad może pozostać niewidoczna. Naukowcy z Meksyku zbudowali urządzenie, które obraca każde ziarno i wykonuje zdjęcia obu jego głównych powierzchni, a następnie rozpoznaje wady za pomocą modelu AI uczącego się na oznaczonych obrazach.

Najnowsze badania wykonane w maju 2026 roku na olejach rzepakowych wyprodukowanych w Polsce nie wykryły obecności w nim glifosatu. Dotyczyło to zarówno olejów rafinowanych, jak i tłoczonych na zimno. Badania przeprowadzono w związku z obawami konsumentów, że wraz z produktami z rzepaku mogą być narażeni na kontakt z pozostałościami glifosatu. Rosnące zapotrzebowanie na żywność stawia przed rolnictwem wyzwanie zwiększania wydajności upraw przy jednoczesnym ograniczaniu strat. Istotną rolę w produkcji rolnej odgrywają zatem środki ochrony roślin, w tym herbicydy służące do zwalczania chwastów.

Konferencja FoodFakty Summit 2026 odsłania pełną agendę. Przed uczestnikami dwa dni intensywnych debat, pięć ścieżek tematycznych, ponad 130 ekspertów z biznesu, nauki i administracji oraz wyjątkowe wydarzenie – premiera Polskiego Przewodnika do Kultury Bezpieczeństwa Żywności.

W ostatniej, czwartej części naszego cyklu poświęconego raportowi EFSA za 2025 rok przyglądamy się zagadnieniu zafałszowań żywności.

Plon, bezpieczeństwo dla konsumenta i zdolność przechowalnicza bulw ziemniaka zależą od cech odmianowych, sposobu uprawy oraz warunków panujących w przechowalni. Zespół naukowców z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie oraz Politechniki Bydgoskiej sprawdził, jak na te parametry wpływa zaprawianie sadzeniaków fungicydem Moncut 460 SC i biostymulantem Supporter®, stosowanymi osobno i łącznie. Badania prowadzono przez trzy sezony wegetacyjne na trzech odmianach ziemniaka przeznaczonych do produkcji chipsów.

Wyroby ciastkarskie i cukiernicze cieszą się niesłabnącą popularnością wśród konsumentów, zwłaszcza tych najmłodszych, a ich różnorodność na rynku wciąż rośnie. Wiele z nich trafia do sprzedaży zarówno z państw trzecich, jak i z krajów Unii Europejskiej - dlatego tak ważne jest, aby za ciekawą nazwą i efektownym opakowaniem szły rzetelna informacja dla konsumenta oraz zgodność produktu z obowiązującymi przepisami. Wyniki kontroli pokazują, że atrakcyjny wygląd produktu nie zawsze idzie w parze z wysoką jakością.

Sztuczna inteligencja projektująca toksyczne białka, agroterroryzm oraz luki w kontroli żywności to nowe realia, z którymi mierzy się EFSA. Przeczytaj artykuł, aby dowiedzieć się, jak systematyczne prowadzenie Horizon Scanning pozwala unijnym ekspertom przewidywać i neutralizować zagrożenia, zanim staną się one rzeczywistym problemem.

Badacze z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie przeprowadzili szczegółową analizę zanieczyszczenia akrylamidem popularnych przekąsek dostępnych w polskim, lokalnym supermarkecie. Wyniki badań, opublikowane w czasopiśmie Applied Sciences, wskazują na istotne zróżnicowanie stężeń tego związku w zależności od technologii produkcji oraz na częste przekraczanie progów bezpieczeństwa określonych w prawie unijnym, ze szczególnym uwzględnieniem produktów przeznaczonych dla dzieci.

Kupujesz produkt, który znasz od lat. Opakowanie wygląda identycznie, cena jest taka sama. Na pierwszy rzut oka wszystko wydaje się bez zmian. Dopiero po zakupie zauważasz, że w środku jest mniej produktu niż kiedyś: było 100 g czekolady – jest tylko 90 g, zamiast kilograma mąki - jest 900 g, butelka już nie jest litrowa – ma 800 ml, a zamiast 20 ciastek w opakowaniu znajdujemy 17.

Downsizing wymaga odpowiedniej komunikacji i nie może wprowadzać konsumentów w błąd.

W drugiej części omówienia raportu EFSA za 2025 rok prześwietlamy kluczowe Emerging Risks oraz sprawdzamy, jak europejski system bezpieczeństwa żywności odróżnia słabe sygnały od realnych zagrożeń. Dowiedz się, jakie wyzwania wiążą się z innowacyjnymi materiałami do kontaktu z żywnością, zafałszowaniami i nowymi patogenami oraz jakie projekty badawcze odpowiadają na te ryzyka

Agencja ANSES wykazała na podstawie wieloletnich danych, że rygorystyczne ograniczenie stosowania antybiotyków krytycznych (takich jak kolistyna) w hodowli zwierząt skutkuje drastycznym spadkiem lekooporności bakterii E. coli w ciągu zaledwie 1–2 lat. Badania udowadniają, że zastąpienie farmakoterapii profilaktyką i podniesieniem standardów zoohigienicznych nie wywołuje oporności krzyżowej. Dla branży przetwórczej oznacza to wyraźne obniżenie ryzyka mikrobiologicznego i wyższe bezpieczeństwo surowca w łańcuchu dostaw.

Opublikowany w 2026 r. raport podsumowujący działania prowadzone przez EFSA w 2025 r. jest interesujący nie tylko dlatego, że wskazuje konkretne nowe lub potencjalnie nowe zagrożenia. Równie ważne jest to, w jaki sposób EFSA poszukuje sygnałów, ocenia ich znaczenie i decyduje, które z nich wymagają dalszej analizy.

Pozostałości pestycydów w żywności roślinnej są zwykle oceniane osobno, poprzez porównanie ich stężenia z dopuszczalnymi limitami. Badanie produktów dostępnych na brazylijskim rynku pokazuje jednak, że taka ocena nie uwzględnia ryzyka związanego z jednoczesnym spożywaniem kilku substancji aktywnych.

EFSA opublikowała raport „The European Food Supplement Project", przygotowany wspólnie przez osiem krajowych agencji bezpieczeństwa żywności (z Francji, Belgii, Danii, Holandii, Włoch, Portugalii i Irlandii). Dane z raportu mają pomóc w typowaniu kandydatów do ewentualnej procedury z art. 8 Rozporządzenia (WE) nr 1925/2006, na mocy którego Komisja Europejska może ograniczyć lub zakazać stosowania danej substancji w suplementach diety.

Włoskie śledztwo i badanie naukowe, dotyczące sprzedawców detalicznych oferujących żywność z krajów trzecich, ujawniło zorganizowaną nielegalną sprzedaż produktów spożywczych importowanych z Chin.

Komisja Europejska przyjęła zalecenie (UE) 2026/1801, które zastępuje dotychczasowe ramy prawne i znacząco zmienia wartości referencyjne dla kluczowych mykotoksyn w paszach. Nowe wytyczne nakładają na podmioty sektora rolno-spożywczego obowiązek rewolucji w systemach zarządzania ryzykiem HACCP oraz przejścia na proaktywną analitykę.

Raport AFSCA za 2025 r. podsumowuje efekty blisko 200 tysięcy inspekcji. Mimo trudnych wyzwań, takich jak śmiertelne ognisko STEC czy ptasia grypa, belgijski nadzór dowiódł swojej skuteczności, zamykając tymczasowo ponad 500 nierzetelnych firm, wycofując z rynku groźne produkty i wdrażając nowe narzędzia ochrony konsumentów.

Choć unijne i krajowe przepisy dotyczące świeżych owoców miały dać konsumentom gwarancję, że dokładnie wiedzą, co trafia do ich koszyków, praktyki handlowców wciąż pozostawiają wiele do życzenia.

Analiza zgłoszeń z unijnej bazy RASFF przeprowadzona przez polską badaczkę pokazuje, że miód i produkty na jego bazie coraz częściej są zafałszowywane dodawanymi lekami na zaburzenia erekcji. W latach 2021-2026 odnotowano 14 takich przypadków, a badania laboratoryjne pokazują, że niektóre produkty dostarczają dawki substancji czynnej przekraczające zalecane maksimum terapeutyczne. Autorka ostrzega, że oficjalne notyfikacje mogą stanowić jedynie widoczny fragment znacznie większego problemu.