Jak nowy raport Eat-Lancet definiuje przyszłość branży produkcji żywności?

Wprowadzenie - System Żywnościowy w punkcie krytycznym

Raport Komisji EAT-Lancet 2025, zatytułowany "Zdrowe, zrównoważone i sprawiedliwe systemy żywnościowe", to znacznie więcej niż tylko aktualizacja przełomowej analizy z 2019 roku. To kompleksowy i oparty na najnowszych danych naukowych apel o fundamentalną przebudowę sposobu, w jaki produkujemy, dystrybuujemy i konsumujemy żywność. W obliczu nasilonych kryzysów geopolitycznych, galopujących cen i pogłębiających się zmian klimatycznych, autorzy dowodzą, że system żywnościowy przestał być jedynie sektorem gospodarki, stał się centralnym punktem, w którym zbiegają się największe wyzwania XXI wieku: zdrowie publiczne, stabilność planety i sprawiedliwość społeczna.

Niniejszy artykuł stanowi szczegółowe omówienie raportu Komisji EAT-Lancet 2025, który aktualizuje i rozszerza ramy transformacji globalnych systemów żywnościowych. W obliczu narastających kryzysów klimatycznych, zdrowotnych i społecznych, raport przedstawia zintegrowany plan oparty na trzech filarach: zdrowiu (poprzez Dietę Planetarną - PHD), zrównoważonym rozwoju (w ramach dziewięciu granic planetarnych) oraz sprawiedliwości (w oparciu o nowo zdefiniowane fundamenty społeczne). Analiza, bazująca na wynikach 11 globalnych modeli, dowodzi, że obecny system żywnościowy jest głównym motorem napędowym degradacji środowiska, odpowiadając za przekroczenie pięciu z sześciu naruszonych granic planetarnych. Jednocześnie raport uwypukla głęboką niesprawiedliwość: diety najbogatszych 30% populacji generują ponad 70% presji środowiskowej , podczas gdy prawie połowa świata nie ma dostępu do zdrowej diety. Skuteczna transformacja wymaga jednoczesnego wdrożenia trzech strategii: globalnej zmiany diety, zrównoważonej intensyfikacji rolnictwa oraz redukcji marnotrawstwa żywności o 50%. Artykuł syntetyzuje te wnioski, tłumacząc ich strategiczne implikacje dla przyszłości branży spożywczej, od innowacji produktowych po zarządzanie łańcuchem dostaw i ryzykiem ESG.​