ILSI Europe wprowadza ramy priorytetyzacji ryzyka dla mykotoksyn – nowe narzędzie zarządzania bezpieczeństwem żywności

Międzynarodowy Instytut Nauk o Życiu w Europie (ILSI Europe) zaprezentował nowe, oparte na danych ramy priorytetyzacji ryzyka, mające na celu identyfikację mykotoksyn stanowiących największe zagrożenie dla zdrowia konsumentów oraz wskazanie obszarów wymagających intensyfikacji działań prewencyjnych. Model ten, opublikowany w World Mycotoxin Journal, stanowi praktyczne narzędzie wspierające strategiczne zarządzanie bezpieczeństwem żywności.

Rosnące znaczenie oceny ryzyka mykotoksyn

Mykotoksyny, czyli toksyczne metabolity wtórne wytwarzane przez niektóre gatunki grzybów pleśniowych, stanowią jedno z najbardziej złożonych i dynamicznych zagrożeń dla globalnego łańcucha żywnościowego. Zanieczyszczenie tymi związkami może występować zarówno na etapie uprawy i przechowywania surowców, jak i w produktach pochodzenia zwierzęcego w wyniku skażenia pasz. W obliczu zmian klimatycznych sprzyjających rozwojowi grzybów toksynotwórczych, oczekuje się dalszego wzrostu częstości i poziomu skażeń mykotoksynami. Wymusza to opracowanie bardziej precyzyjnych, zróżnicowanych regionalnie strategii ograniczania ryzyka.

Nowe ramy: zintegrowane podejście do priorytetyzacji

Zespół ds. Zanieczyszczeń Żywności ILSI Europe opracował zintegrowane ramy analityczne, które po raz pierwszy łączą trzy kluczowe elementy:

• ocenę zagrożenia toksykologicznego,
• ocenę narażenia konsumentów,
• analizę istniejących środków łagodzących skutki skażenia.

Model został przetestowany w badaniu koncepcyjnym obejmującym produkty zbożowe na bazie pszenicy, w tym chleb i makaron. Wyniki wskazały, że ochratoksyna A w chlebie stanowi najwyższy priorytet dla działań ograniczających ryzyko, natomiast drugie miejsce zajął deoksyniwalenol (DON). Elastyczność ram umożliwia ich adaptację do różnych kategorii żywności, typów zanieczyszczeń oraz lokalnych uwarunkowań klimatycznych.

Wartość dla sektora spożywczego i regulatorów

Nowe ramy stanowią praktyczne narzędzie zarówno dla przemysłu spożywczego, jak i organów nadzoru. Dla przedsiębiorstw oznaczają możliwość optymalnego wykorzystania zasobów, zwiększenia skuteczności monitoringu łańcucha dostaw oraz usprawnienia procesów zapewnienia zgodności z wymogami regulacyjnymi. Dla administracji publicznej – naukowo uzasadnioną podstawę do ustalania priorytetów kontroli i doprecyzowania standardów bezpieczeństwa, a dla środowiska naukowego – punkt wyjścia do identyfikacji luk w danych toksykologicznych i rozwoju ukierunkowanych metod ograniczania skażeń.

Adaptowalność i perspektywy zastosowania

Eksperci zaangażowani w projekt podkreślają, że ramy łączą rygor naukowy z praktycznym zastosowaniem operacyjnym. Ich zdaniem kluczową zaletą systemu jest adaptowalność – możliwość dostosowania do zmieniających się warunków klimatycznych, trendów rynkowych i profilu ryzyka.

Zintegrowanie oceny zagrożeń, narażenia i efektywności działań łagodzących w jednym modelu wspiera podejmowanie decyzji opartych na dowodach naukowych. W dłuższej perspektywie narzędzie to może przyczynić się do skuteczniejszej ochrony zdrowia konsumentów oraz bardziej efektywnego zarządzania ryzykiem w sektorze rolno-spożywczym.

Źródło: https://brill.com/view/journals/wmj/aop/article-10.1163-18750796-bja10027/article-10.1163-18750796-bja10027.xml