Zarządzanie ryzykiem w praktyce - nowe, czułe narzędzie do wykrywania glifosatu w wodzie i żywności

Współczesny przemysł rolno-spożywczy stoi przed nieustannym wyzwaniem: jak zapewnić bezpieczeństwo produktów przy jednoczesnym zachowaniu wydajności? Jednym z kluczowych aspektów jest monitorowanie pozostałości środków ochrony roślin, takich jak glifosat. Ten popularny herbicyd, mimo swojej skuteczności, budzi obawy ze względu na potencjalny negatywny wpływ na zdrowie ludzkie i środowisko. Konieczność jego precyzyjnego wykrywania w żywności i wodzie jest zatem priorytetem dla każdego menedżera dbającego o jakość i bezpieczeństwo.

Dotychczasowe metody analityczne, choć dokładne, często okazują się drogie, czasochłonne i wymagają skomplikowanej aparatury oraz specjalistycznej obsługi. Stanowi to barierę, zwłaszcza w kontekście potrzeby szybkich i masowych badań. W odpowiedzi na te wyzwania, naukowcy opracowali przełomową platformę detekcyjną nazwaną ACC-GLY. To innowacyjne rozwiązanie, oparte na technologii CRISPR/Cas12a, otwiera nowe możliwości w dziedzinie monitoringu zanieczyszczeń.

Jak to działa w uproszczeniu? Pomyślmy o tym jak o zaawansowanym systemie "zamka i klucza". Specjalnie zaprojektowana cząsteczka, tzw. aptamer, działa jak precyzyjny zamek, który pasuje wyłącznie do "klucza", jakim jest cząsteczka glifosatu. Gdy glifosat pojawi się w próbce (np. wody lub próbce kukurydzy), łączy się z aptamerem. To połączenie uruchamia kaskadę zdarzeń na poziomie molekularnym, w której kluczową rolę odgrywa białko Cas12a. Aktywowane białko zaczyna działać jak nożyczki, przecinając specjalne sondy molekularne, co w efekcie generuje wyraźny sygnał fluorescencyjny – próbka zaczyna świecić. Intensywność tego światła jest proporcjonalna do stężenia glifosatu.

Co wyróżnia tę metodę? Po pierwsze, niezwykła czułość. Platforma ACC-GLY jest w stanie wykryć glifosat na ekstremalnie niskim poziomie, sięgającym 0,3 pikomola (pM). To precyzja, która pozwala na identyfikację śladowych ilości substancji, zapewniając najwyższy standard bezpieczeństwa. Po drugie, doskonała selektywność. Dzięki zastosowaniu "zamka" w postaci aptameru, system reaguje wyłącznie na glifosat, ignorując inne substancje chemiczne, co eliminuje ryzyko fałszywych wyników. Wreszcie, metoda ta jest prosta i nie wymaga skomplikowanego etapu wstępnego przygotowania próbki, co znacznie skraca czas analizy i obniża jej koszty.

Skuteczność platformy ACC-GLY została potwierdzona w badaniach na  próbkach - wodzie z kranu oraz w kukurydzy. To dowód na jej ogromny potencjał aplikacyjny w rutynowych kontrolach jakości w przemyśle spożywczym oraz w monitoringu środowiska. Dla kadry zarządzającej w branży technologii żywności i mikrobiologii, wdrożenie tak czułych, szybkich i efektywnych kosztowo metod analitycznych może stać się kluczowym elementem strategii zarządzania ryzykiem, budowania zaufania konsumentów i zapewnienia zgodności z coraz bardziej rygorystycznymi normami prawnymi. Technologia ta stanowi krok naprzód w kierunku proaktywnego, a nie tylko reaktywnego, zapewniania bezpieczeństwa żywności.

Źródło: https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1386142525011473?via%3Dihub​