FAO, WHO raport JMPR 2025 dotyczący pozostałości pestycydów w żywności

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) oraz Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) opublikowały najnowszy raport Joint FAO/WHO Meeting on Pesticide Residues (JMPR) poświęcony pozostałościom pestycydów w żywności. Tegoroczny raport podsumowuje prace ekspertów prowadzone w 2025 r. Oceniono łącznie 38 substancji czynnych, w tym siedem nowych związków oraz trzy substancje poddane ponownej analizie w ramach okresowego przeglądu. Eksperci zajmowali się zarówno oceną toksykologiczną, jak i analizą danych dotyczących poziomów pozostałości pozostających w żywności po prawidłowym stosowaniu środków ochrony roślin.

Ocena pozostałości i bezpieczeństwa żywności

W raporcie przedstawiono rekomendacje dotyczące najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości (MRL), a także aktualne wartości wykorzystywane podczas oceny bezpieczeństwa żywności. Przeprowadzono również analizę narażenia konsumentów na pozostałości pestycydów w diecie, uwzględniając dane dotyczące spożycia żywności w różnych regionach świata. Celem było sprawdzenie, czy przewidywane pobranie poszczególnych substancji mieści się w granicach uznawanych za bezpieczne. Wśród ocenianych substancji znalazły się m.in. azoksystrobina, bifentryna, boskalid, cyjanotraniliprol, difenokonazol, malation czy tiametoksam.

Nowe podejście do oceny ryzyka

Jednym z ważniejszych tematów tegorocznego raportu są zmiany w metodach oceny ryzyka. Eksperci zwracają uwagę na rosnącą rolę nowych metod badawczych, takich jak modele komputerowe czy badania laboratoryjne niewymagające wykorzystania zwierząt. Zdaniem autorów mogą one w przyszłości uzupełniać tradycyjne badania i zwiększać dokładność ocen bezpieczeństwa. Jednocześnie podkreślono, że nowe narzędzia będą wdrażane stopniowo, po potwierdzeniu ich wiarygodności i przydatności w praktyce. Dokument zawiera również informacje istotne dla międzynarodowego handlu żywnością. Dotyczą one m.in. sposobu wyznaczania limitów dla substancji gromadzących się w tłuszczu oraz zasad obliczania narażenia zwierząt zagrodowych na pozostałości pestycydów obecnych w paszach.

Autorzy raportu zapowiadają dalsze działania zmierzające do zwiększenia przejrzystości ocen oraz publikowania większej liczby danych wykorzystywanych podczas ustalania rekomendowanych limitów. Ma to ułatwić zrozumienie procesu oceny ryzyka zarówno administracji publicznej, jak i uczestnikom rynku żywnościowego.

Choć dokument ma przede wszystkim charakter naukowy, jego ustalenia mają znaczenie m.in. dla producentów żywności, eksporterów, importerów, laboratoriów badawczych oraz instytucji zajmujących się bezpieczeństwem żywności. Rekomendacje JMPR są bowiem jednym z fundamentów międzynarodowych standardów stosowanych w handlu produktami rolno-spożywczymi.

Pełny raport „Pesticide Residues in Food – Report 2025” liczy blisko tysiąc stron i jest dostępny tutaj.