Kontrola artykułów rolno-spożywczych przywożonych z zagranicy

IJHARS realizuje codziennie kontrole graniczne artykułów rolno-spożywczych importowanych do Polski z państw trzecich. Liczba partii skontrolowanych w bieżącym roku wyniosła już ponad 65 tysięcy. Zakwestionowano i zakazano wprowadzenia do obrotu na rynku Polskim i UE - 0,2 % produktów niespełniających wymagań jakości handlowej.

Co podlega kontrolom granicznym IJHARS?

Na etapie przywozu z zagranicy, tj. z państw niebędących członkami Unii Europejskiej kontroli IJHARS podlegają:

• Artykuły rolno-spożywcze – ujęte w wykazie artykułów rolno-spożywczych przywożonych z zagranicy oraz ich minimalnych ilości podlegających kontroli jakości handlowej określonym przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi[i].
• Świeże owoce i warzywa oraz banany - objęte wymaganiami norm handlowych Unii Europejskiej[ii], w tym: jabłka, gruszki, owoce cytrusowe, kiwi, winogrona, brzoskwinie i nektaryny, gruszki, truskawki, sałaty, papryka, pomidory i wiele innych importowanych gatunków.

W przypadku, gdy zachodzi uzasadnione podejrzenie, że artykuły rolno-spożywcze nie spełniają wymagań w zakresie jakości handlowej - IJHARS może skontrolować również te, które nie są objęte wykazem MRiRW.

Co sprawdzamy?

IJHARS kontroluje jakość handlową artykułów rolno-spożywczych – czyli cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy.

Jakość handlowa – dotyczy również sposobu pakowania, prezentacji oraz oznakowania produktów.

IJHARS nie kontroluje wymagań sanitarnych, weterynaryjnych lub fitosanitarnymi – jest to rola pozostałych inspekcji prowadzących kontrole graniczne.

W ramach czynności kontrolnych inspektorzy IJHARS mogą sprawdzić:

• Dokumentację - dotyczącą jakości handlowej kontrolowanego artykułu rolno-spożywczego, w tym jego identyfikację, atesty jakościowe, wyniki badań laboratoryjnych.
• Opakowanie, oznakowanie, prezentację artykułu.
• Warunki przechowywania i transportu.
• Dokonać oględzin artykułu, w tym sprawdzić jego cechy organoleptyczne np. zapach, barwę.
• Pobrać próbki do badań laboratoryjnych w celu sprawdzenia parametrów fizykochemicznych.

O zakresie i trybie kontroli artykułów rolno-spożywczych decyduje inspektor.

Jak się zgłosić do kontroli granicznych IJHARS?

Importer lub osoba przez niego upoważniona ma obowiązek zgłoszenia się do kontroli IJHARS.

Zgłoszenie należy skierować do właściwego WIJHARS na odpowiednim formularzu. W formie papierowej jest to „zgłoszenie do kontroli granicznej”. W formie elektronicznej – jest to wniosek SWW05 - Zgłoszenie do kontroli – import, przekazywany za pośrednictwem Platformy Koordynacji i Wymiany Danych (PKWD-Single Window).

W przypadku korzystania z PKWD-Single Window – do czego zachęcamy - importer może:

• złożyć wniosek elektronicznie i upewnić się, że jest on kompletny,
• dowiedzieć się o etapie obsługi wniosku i etapie kontroli,
• otrzymać wynik kontroli granicznej w formie elektronicznej,
• przedłożyć dokumentację do odprawy celnej - w formie elektronicznej.

Co jeśli produkt nie spełnia wymagań?

Artykuły rolno-spożywcze niespełniające wymagań jakości handlowej i zakwestionowane przez IJHARS na granicy – nie mogą być wprowadzone do obrotu na terenie Polski oraz całej Unii Europejskiej.

Wyniki kontroli granicznych IJHARS w 2026 roku

Od 1 stycznia do końca września 2026 roku IJHARS skontrolowała jakość handlową 65 870 partii importowanych artykułów rolno-spożywczych.

Najczęściej kontrolowane grupy towarowe to:

• przetwory z owoców lub warzyw – 12 550 partii,
• ryby i przetwory rybne – 7 530 partii,
• nasiona roślin oleistych – 7 034 partii,
• świeże owoce i warzywa – 5 313 partii,
• wyroby cukiernicze – 4 798 partii,
• wyroby ciastkarskie – 4 353 partii.

Zakwestionowano 99 partii artykułów rolno-spożywczych, wydając 73 decyzje zakazujące wprowadzenia artykułu rolno-spożywczego do obrotu oraz 3 decyzje nakazujące poddanie artykułu rolno-spożywczego zabiegom mającym na celu spełnienie przez ten artykuł wymagań jakości handlowej.

Były to głównie: napoje bezalkoholowe, przetwory owocowe, kawa, jaja, przetwory warzywne, wino, owoce morza, nasiona roślin oleistych, piwo, ryby mrożone.

Najczęściej stwierdzane nieprawidłowości:

• Błędne oznakowanie np. brak oznakowania w języku polskim, zastosowanie nieprawidłowej nazwy produktu w przypadku soków, błędne oznakowanie w zakresie metody chowu w przypadku jaj, nieprawidłowe podanie wykazu składników.
• Nieprawidłowości w wynikach badań laboratoryjnych np. podwyższona wilgotność ziaren kukurydzy na popcorn, niespełnienie wymagań określonych w specyfikacji produktu (kawy) pod względem oceny sensorycznej, zawyżona zawartość ekstraktu wobec deklarowanej przez producenta w przypadku owoców mrożonych.

W zakresie świeżych owoców i warzyw objętych normami handlowymi UE zakwestionowano 7 partii warzyw, tj. pomidory, chrzan, kapustę pekińską oraz sałatę.

Najczęściej stwierdzane nieprawidłowości:

• Błędne oznakowanie np. brak oznakowania w języku polskim, całkowity brak oznakowania, brak informacji o klasie jakości i wielkości.
• Niespełnienie wymagań minimalnych np. objawy zepsucia (gnicia) oraz obecność żywych szkodników i larw.

Źródło: IJHARS