FDA zbadała soki z cytryny pod względem zafałszowań. Siedem próbek importowanych produktów nie spełniało wymagań

Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) opublikowała 19 października 2026 r. wyniki programu pobierania i badania próbek krajowego oraz importowanego soku z cytryny pod kątem ekonomicznie motywowanego zafałszowania (Economically Motivated Adulteration – EMA). FDA używa tego terminu w odniesieniu do oszustw żywnościowych. Badania prowadzono w latach 2022–2025.

FDA wskazuje, że oszustwo żywnościowe może polegać m.in. na celowym pominięciu, usunięciu lub zastąpieniu wartościowego składnika produktu albo dodaniu substancji mającej sprawić, że żywność będzie wydawała się lepsza lub bardziej wartościowa. Agencja okresowo bada produkty spożywcze w celu ochrony integralności łańcucha dostaw oraz konsumentów przed tego rodzaju praktykami.

Jak może dochodzić do zafałszowania soku z cytryny?

Aby produkt mógł być sprzedawany w Stanach Zjednoczonych jako sok z cytryny, musi odpowiadać ustanowionemu przez FDA standardowi tożsamości dla tego typu produktu (standard of identity).

W ramach programu FDA badała próbki pod kątem obecności składników lub cech niezgodnych z tym standardem, takich jak dodane substancje słodzące, dodany kwas cytrynowy, nadmierna ilość wody, soki pochodzące z innych owoców niż cytryny.

195 przebadanych próbek soku z cytryny

Od 19 października 2022 r. do 22 stycznia 2025 r. FDA pobrała i przebadała 195 próbek soku z cytryny. W tej grupie 38 próbek (19%) pochodziło z produkcji krajowej w USA, a pozostałe 157 próbek (81%) stanowiły produkty importowane.

Próbki produktów amerykańskich pobierano w punktach sprzedaży detalicznej lub u producentów. Próbki produktów importowanych pobierano natomiast w portach wejścia, przed dopuszczeniem towaru do obrotu na rynku amerykańskim.

Spośród wszystkich przebadanych próbek FDA zakwestionowała siedem próbek produktów importowanych. Żadna z 38 próbek pochodzących z produkcji amerykańskiej nie została zakwestionowana. Oznacza to wskaźnik niezgodności wynoszący 4,5% wśród próbek produktów importowanych oraz 3,6% w całej badanej grupie.

Zakwestionowane próbki pochodziły z czterech państw

W pełnym raporcie FDA podała również deklarowane kraje pochodzenia próbek, które nie spełniły wymagań – Indie (3 próbki z 3 przebadanych), Tajwan (2 z 13), Turcja (1 z 1), Wietnam (1 z 1).

FDA wyraźnie zastrzegła, że program pobierania próbek nie został zaprojektowany w celu porównywania poziomu niezgodności pomiędzy poszczególnymi państwami. Na podstawie tych wyników nie należy więc wyciągać wniosków dotyczących ogólnej skali zafałszowań soków pochodzących z konkretnych krajów.

Jak FDA sprawdzała autentyczność soku?

FDA oznaczała m.in. zawartość kwasu cytrynowego i kwasu izocytrynowego oraz obliczała ich wzajemny stosunek. Kwas izocytrynowy naturalnie występuje w cytrynach, a jego proporcja w stosunku do kwasu cytrynowego pozostaje w autentycznym soku w stosunkowo wąskim zakresie. Nietypowy stosunek obu kwasów może wskazywać na dodanie kwasu cytrynowego z innego źródła.

Ponadto FDA wykorzystała analizę stosunku stabilnych izotopów węgla (SCIRA) w celu określenia biologicznego pochodzenia kwasu cytrynowego – np. czy pochodzi z cytryn, czy z innych źródeł, takich jak kwas cytrynowy otrzymywany w procesach przemysłowych z wykorzystaniem surowców, takich jak kukurydza lub trzcina cukrowa.

W przypadku soku odtworzonego z koncentratu wykonywano również oznaczenie zawartości rozpuszczalnych substancji stałych. Badanie może wskazywać na rozcieńczenie produktu wodą lub zastosowanie nadmiernej ilości wody podczas odtwarzania koncentratu.

Jeżeli wyniki odbiegały od wartości oczekiwanych dla autentycznego soku z cytryny, eksperci FDA przeprowadzali ich dodatkową ocenę z uwzględnieniem m.in. naturalnej zmienności składu soku, niepewności analitycznej oraz zmian możliwych w ramach prawidłowych praktyk produkcyjnych.

Zakwestionowane przesyłki nie zostały wprowadzone do USA

Wszystkie przesyłki związane z niezgodnymi próbkami otrzymały odmowę wprowadzenia na rynek Stanów Zjednoczonych. FDA zwiększyła także zakres kontroli i pobierania próbek lub umieściła odpowiednie przedsiębiorstwa i produkty w „Import Alert 99-47”. Alert dotyczy produktów spożywczych, które mogą być zafałszowane w celu uzyskania korzyści ekonomicznej.

Objęcie produktu tym alertem umożliwia FDA jego zatrzymanie na granicy bez wcześniejszego fizycznego badania próbki pobranej z konkretnej przesyłki. Aby produkty przedsiębiorstwa objętego alertem mogły zostać ponownie dopuszczone do Stanów Zjednoczonych, firma musi przedstawić FDA dowody wskazujące na usunięcie niezgodności.

W jednym z niezgodnych przypadków FDA podjęła ponadto działania związane z nieprawidłowym oznakowaniem produktu – etykieta zawierała niewłaściwą wielkość porcji oraz nie wykorzystywała właściwej nazwy jednego ze składników. Firma i produkt zostały w tym przypadku objęte również „Import Alert 99-39”, dotyczącym niewłaściwie oznakowanej żywności importowanej.

Podsumowanie i wnioski FDA: zafałszowania soku z cytryny są możliwe, ale nie wydają się powszechne

Na podstawie wyników przeprowadzonego programu badań FDA stwierdziła, że sok z cytryny pozostaje produktem podatnym na ekonomicznie motywowane zafałszowania, jednak uzyskane wyniki nie wskazują, aby praktyka ta była powszechna.

Agencja zaznaczyła jednocześnie, że może w przyszłości prowadzić bardziej ukierunkowane pobieranie próbek, aby dalej chronić konsumentów przed wprowadzaniem w błąd i zapewnić, że otrzymują oni produkt odpowiadający wartości, za którą zapłacili. FDA współpracuje również z organami innych państw w zakresie wykrywania i zwalczania ekonomicznie motywowanych zafałszowań żywności w importowanych produktach.

Źródła:

https://www.fda.gov/food/hfp-constituent-updates/fda-releases-sampling-results-economically-motivated-adulteration-lemon-juice

https://www.fda.gov/food/compliance-enforcement-food/fy-2023-fy-2025-sample-collection-and-analysis-lemon-juice-economically-motivated-adulteration

Zespół FoodFakty na bieżąco prowadzi monitoring zafałszowań żywności, suplementów diety i opakowań w bazie Probase 360. Klienci bazy codziennie otrzymują alert o produktach zafałszowanych i mogą niezwłocznie podejmować działania prewencyjne oraz korzystać z modułu analitycznego bazy. Już od stycznia nowe wydanie Probase360 w FoodFakty Horizon Scanning. Zapraszamy do zapoznania się z naszą przełomową nową usługą.