Nowe przepisy o opakowaniach (PPWR): przy markach własnych „wytwórcą” jest sieć handlowa, a nie mleczarnia

Od 12 sierpnia 2026 r. w całej Unii Europejskiej zaczyna obowiązywać rozporządzenie o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (PPWR). Wprowadza ono rolę „wytwórcy” — podmiotu odpowiedzialnego za zgodność opakowania z wymogami UE: przeprowadzenie oceny zgodności, prowadzenie dokumentacji technicznej i podpisanie deklaracji zgodności UE.

Związek Polskich Przetwórców Mleka (ZPPM) zwraca uwagę na narastający tuż przed tą datą problem: część sieci handlowych kieruje do zakładów mleczarskich pisma i aneksy do umów, w których jednostronnie przypisuje im rolę „wytwórcy” produktów marek własnych i żąda przejęcia wszystkich związanych z nią obowiązków — niekiedy w terminie kilku dni od otrzymania żądania.

W ocenie ZPPM takie żądania nie mają oparcia w przepisach. Zgodnie z PPWR wytwórcą jest podmiot, który zleca wytworzenie produktu pod własną nazwą lub znakiem towarowym — przy markach własnych jest to więc sieć handlowa, a nie zakład produkujący na jej zlecenie. Sam fakt fizycznej produkcji czy posiadania wiedzy technologicznej nie przesądza o statusie wytwórcy, a roli tej nie można przenieść na dostawcę pismem, aneksem ani klauzulą umowną. Wykładnię tę potwierdzają wytyczne Komisji Europejskiej z czerwca 2026 r.

„Ról zapisanych w prawie unijnym nie da się dowolnie przenosić umową. Przy markach własnych wytwórcą jest właściciel marki, czyli sieć handlowa — i to ona odpowiada za zgodność opakowania. Nie uchylamy się od obowiązków, które PPWR nakłada na zakłady; sprzeciwiamy się jedynie przypisywaniu nam roli, która z mocy prawa należy do kogo innego”— Marcin Hydzik, Prezes Zarządu ZPPM

Co zrobił ZPPM

ZPPM skierował do Ministerstwa Klimatu i Środowiska pismo z wnioskiem o pilne wydanie — jeszcze przed 12 sierpnia 2026 r. — stanowiska interpretacyjnego, które potwierdzi, że przy markach własnych wytwórcą w rozumieniu PPWR jest podmiot zlecający produkt pod własną marką, oraz że odpowiedzialności tej nie można przerzucić na dostawcę zapisem umownym.

ZPPM zadeklarował gotowość do współpracy z administracją przy wypracowaniu spójnego i jednolitego stanowiska — w interesie wszystkich uczestników rynku oraz konsumentów, którzy dzięki temu zyskują jasną informację, kto odpowiada za produkt na półce.

Czego jako ZPPM oczekujemy?

1. Jasnego komunikatu odpowiednich polskich organów jeszcze przed graniczną datą 12 sierpnia 2026 r., że przy markach własnych wytwórcą w rozumieniu PPWR jest właściciel marki, czyli sieć handlowa. Dokładnie tak, jak wyjaśniła to Komisja Europejska.
2. Potwierdzenia, że tej odpowiedzialności nie da się przerzucić na dostawcę pismem, aneksem ani klauzulą w umowie ani że wobec organów kontroli takie zapisy nie mają mocy.
3. Aby od producentów żywności sieci handlowe nie wymagały dodatkowych oznaczeń na opakowaniach