Wpływ konsumpcji błonnika na masę ciała młodych dorosłych

Niedawno opublikowany artykuł naukowy Greier i wsp. (2025) dostarcza kluczowych danych na temat związku między spożyciem błonnika pokarmowego a statusem wagi. Badanie nawyków przeprowadzono na 813 młodych dorosłych pochodzących z Austrii . Kontekstem badania jest globalny problem nadwagi i otyłości, powiązany z niedostateczną konsumpcją błonnika.

Metodyka badawcza

Metodyka badania opierała się na kwestionariuszu FiberScreen, walidowanym 18-punktowym narzędziu przesiewowym, zaprojektowanym do szacowania nawykowego spożycia błonnika. Uczestnicy samodzielnie raportowali swoje nawyki żywieniowe oraz dane antropometryczne, na podstawie których obliczono wskaźnik masy ciała (BMI). Analiza danych pozwoliła na precyzyjne skorelowanie całkowitego spożycia błonnika oraz jego źródeł z dwiema kategoriami wagowymi: prawidłową masą ciała (BMI 18.5-24.9) i nadwagą (BMI ≥ 25).

Korelacja niewystarczające spożycie błonnika pokarmowego z BMI

Wyniki badania są alarmujące i wskazują na głęboką "lukę błonnikową". Średnie dzienne spożycie w badanej grupie wyniosło zaledwie 15.72 g, przy czym aż 93.1% uczestników nie osiągnęło minimalnego zalecanego przez WHO progu 25 g dziennie. Kluczowym odkryciem jest statystycznie istotna, negatywna korelacja między spożyciem błonnika a BMI (ρ< 0.001). Osoby z nadwagą spożywały średnio znacznie mniej błonnika (13.18 g/dzień) niż osoby o prawidłowej masie ciała (16.09 g/dzień).

Jakość, a nie tylko ilość źródła błonnika

Badanie wykazało jednak, że kluczowa jest nie tylko ilość, ale przede wszystkim jakość i pochodzenie błonnika. Analiza źródeł ujawniła fundamentalne różnice w diecie obu grup. Istotne różnice w spożyciu błonnika między uczestnikami o prawidłowej masie ciała i z nadwagą zaobserwowano w następujących 11 kategoriach żywności: owoce, suszone owoce, warzywa, biały i pełnoziarnisty chleb, płatki zbożowe, biały i pełnoziarnisty makaron, ziemniaki, rośliny strączkowe i orzechy. Uczestnicy z prawidłową wagą czerpali błonnik głównie z warzyw (2.24 g), roślin strączkowych (2.15 g) i owoców (2.05 g). Natomiast w diecie osób z nadwagą dominującymi źródłami błonnika były ziemniaki (2.31 g) i białe pieczywo (1.66 g). Osoby z nadwagą spożywały również istotnie mniej błonnika pochodzącego z owoców, warzyw, roślin strączkowych i pełnoziarnistych produktów zbożowych niż osoby z grupy o prawidłowej wadze.

Podsumowanie

Badanie sugeruje, że strategie produktowe i komunikacyjne promujące wyższe spożycie błonnika powinny koncentrować się nie tylko na fortyfikacji, ale na promowaniu jego naturalnych, pełnowartościowych źródeł. Sukces w zarządzaniu wagą konsumentów jest powiązany ze spożyciem błonnika pochodzącego z warzyw, owoców i roślin strączkowych, a nie z przetworzonych węglowodanów. Dla menedżerów ds. rozwoju produktu (R&D) oraz marketingu jest to wyraźny sygnał, że popyt na produkty "clean label", bazujące na minimalnie przetworzonych surowcach bogatych w błonnik, będzie rósł równolegle ze świadomością zdrowotną konsumentów.

Źródło: https://www.mdpi.com/2304-8158/14/22/3863​