"Historyczny Reset": USA wprowadzają zasadniczą zmianę w federalnej polityce żywieniowej

Departament Rolnictwa (USDA) oraz Departament Zdrowia i Opieki Społecznej (HHS) w USA ogłosiły "Historyczny Reset" polityki żywieniowej.   Do istotnych zmian w stosunku do poprzednich standardów należą: zwiększone zalecane dzienne spożycie białka, nacisk na prozdrowotne właściwości nabiału oraz ogólne zalecenia dotyczące unikania kategorii żywności „wysoko przetworzonej”, a także nowe podejście do mikrobiomu jelitowego.

Odejście od modelu MyPlate i nowa piramida żywieniowa

W oficjalnym oświadczeniu Departamentu Rolnictwa (USDA) administracja dystansuje się od promowanego przez ostatnie lata modelu "MyPlate", znanego także jako Talerz Zdrowia. Urzędnicy federalni wskazują, że dotychczasowe podejście nie zatrzymało wzrostu zachorowań na choroby metaboliczne.

Przeprojektowana została natomiast piramida żywieniowa. Została ona odwrócona, a na jej szczycie  znajdują się „Białko, nabiał i zdrowe tłuszcze”, umieszczone obok „Warzyw i owoców” — oba mają równe znaczenie — a następnie zawężają się do „Pełnoziarnistych produktów zbożowych” na dole (najmniejsza część). Nowa piramida została opublikowana na stronie realfood.gov i brzmi:  Po raz pierwszy zwrócono uwagę na zagrożenia związane z żywnością wysoko przetworzoną.

Nowe wytyczne wprowadzają wyraźny podział produktów spożywczych na dwie grupy, który ma stać się podstawą edukacji żywieniowej:

1. "Real Food" (Żywność prawdziwa) - produkty naturalne, nieprzetworzone.
2. Żywność ultraprzetworzona - zdefiniowana w oświadczeniach rządowych jako istotny czynnik ryzyka zdrowotnego, którego spożycie należy drastycznie ograniczać.
3. Zalecenia dotyczące przestrzegania dziennego limitu kalorycznego, rozsądnego dla danej osoby i jej stylu życia, wynoszącego około 2000 kcal dziennie, pozostają niezmienne. Niezmienne pozostaje również ogólne znaczenie produktów pełnoziarnistych (od dwóch do czterech porcji dziennie), owoców i warzyw (pięć porcji dziennie) oraz pełnowartościowego białka, a także ostrzeżenie przed dodanymi cukrami i alkoholem. Nadmierne spożycie sodu nie jest zalecane, ale nowe wytyczne DGA dodają zastrzeżenie, że „sód i elektrolity są niezbędne do nawodnienia”, a także dzienne limity sodu, stwierdzając, że „należy unikać wysoko przetworzonej żywności o wysokiej zawartości sodu”.

Rewizja podejścia do tłuszczów 

Kluczowa zmiana dotyczy roli tłuszczów w diecie. Agencja w swoim oświadczeniu oficjalnie ogłosiła odejście od zaleceń diety niskotłuszczowej, uznając je za nieaktualne w świetle nowej polityki.

Zamiast rekomendowania produktów odtłuszczonych, nowe wytyczne zalecają spożywanie pełnotłustego nabiału, masła, jaj oraz tłuszczów zwierzęcych. Uzasadnienie HHS opiera się na kluczowej roli tłuszczów w przyswajaniu witamin (A, D, E, K) oraz ich znaczeniu dla zdrowia. Jest to bezpośrednie zakwestionowanie konsensusu dietetycznego obowiązującego w USA od dekad.

Białko jako nowy fundament żywienia

Białko zyskuje status priorytetowy, zastępując produkty zbożowe w roli podstawy posiłku. Nowe rekomendacje znacząco podnoszą zalecane dzienne spożycie z  0,8 g na kilogram (g/kg) masy ciała, sugerując przedział 1,2 – 1,6 g białka na kilogram masy ciała. Zaleca się spożywanie różnorodnych źródeł zdrowego białka, w tym mięsa, jaj, drobiu, nabiału, owoców morza i roślin (np. fasoli, orzechów, soi). Wytyczne zalecają unikanie spożywania „dodatków chemicznych”, a także dodanego cukru i rafinowanych węglowodanów lub skrobi, a także białek.

Restrykcyjna polityka cukrowa

Równolegle z liberalizacją podejścia do tłuszczów, administracja zaostrzyła kurs wobec cukru. Nowe regulacje przewidują:

• W żywieniu dzieci: Rekomendację dążenia do całkowitej eliminacji cukrów dodanych w placówkach edukacyjnych.
• W żywieniu dorosłych: Wprowadzenie limitu spożycia cukrów dodanych do poziomu poniżej 10 gramów na posiłek.

• Zdrowie jelit

  Po raz pierwszy DGA wspominają o zdrowiu jelit i mikrobiomie, ponownie ostrzegając przed żywnością wysoko przetworzoną i zalecając spożywanie owoców i warzyw, żywności fermentowanej i produktów bogatych w błonnik, które wspomagają zrównoważoną i silną florę jelitową.

Wnioski dla rolnictwa i zdrowia publicznego

Opublikowane przez USDA i HHS dokumenty stanowią formalny zwrot w polityce państwa. "Historyczny Reset" to próba przekierowania modelu żywienia na produkty naturalne. Departament Rolnictwa w swoim oświadczeniu podkreślił również, że zmiana ta ma na celu wsparcie amerykańskich rolników i hodowców, których produkty wracają do centrum uwagi w oficjalnych zaleceniach.

Źródła:

https://www.usda.gov/about-usda/news/press-releases/2026/01/07/kennedy-rollins-unveil-historic-reset-us-nutrition-policy-put-real-food-back-center-health

https://www.hhs.gov/press-room/fact-sheet-historic-reset-federal-nutrition-policy.html​

​