Podstawa prawna
W Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej opublikowano rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/2365 z dnia 12 listopada 2025 r. w sprawie zapobiegania stratom granulatu z tworzyw sztucznych w celu ograniczenia zanieczyszczenia mikrodrobinami plastiku. Głównym celem rozporządzenia jest zapobieganie stratom granulatu z tworzyw sztucznych na wszystkich etapach jego łańcucha dostaw, którym celem jest całkowita eliminacja strat. Granulat z tworzyw sztucznych, stanowiący główny przedmiot regulacji w niniejszym rozporządzeniu, został zdefiniowany jako „masa materiału zawierającego polimery, niezależnie od kształtu, formy lub rozmiaru tego materiału, który jest wykorzystywany do formowania w procesach wytwarzania produktów z tworzyw sztucznych, bez względu na jego rzeczywiste zastosowanie”. Natomiast pod pojęciem straty rozumie się „jednorazowe uwolnienie się lub długotrwałe uwalnianie się granulatu z tworzyw sztucznych do środowiska na jakimkolwiek etapie łańcucha dostaw, poza granice instalacji lub na zewnątrz pojazdów drogowych, wagonów kolejowych, statków żeglugi śródlądowej lub statków morskich opuszczających port państwa członkowskiego lub zawijających do takiego portu, przewożących granulat z tworzyw sztucznych”.
Więcej informacji na temat mikroplastiku można znaleźć na stronie Komisji Europejskiej:
https://environment.ec.europa.eu/topics/plastics/microplastics_en
Treść regulacji
W celu realizacji ogólnego założenia wprowadzono szereg nowych obowiązków, które dotyczą przede wszystkim różnych operacji związanych z ww. granulatem. Przepisy dotyczą takich kwestii jak m.in. obowiązki ogólne oraz obowiązki dotyczące operacji obejmujących granulat z tworzyw sztucznych; upoważnieni przedstawiciele przewoźników spoza UE; certyfikacja; zgodność zapewniana w drodze pozwoleń; zgodność poprzez systemy zarządzania środowiskowego; akredytacja podmiotów certyfikujących; obowiązek zamieszczania informacji; publiczny dostęp do informacji; weryfikacja zgodności oraz sprawozdawczość, a także postępowanie w przypadku braku zgodności.
Zgodnie z art. 1 ust. 2 rozporządzenia 2025/2365, adresatami niniejszych przepisów są następujące osoby fizyczne i prawne:
a) podmioty gospodarcze wykonujące w Unii operacje obejmujące granulat z tworzyw sztucznych w ilościach równych progowi 5 ton w poprzednim roku kalendarzowym lub od niego wyższych;
b) podmioty gospodarcze użytkujące w Unii instalacje do czyszczenia pojemników i zbiorników na granulat z tworzyw sztucznych;
c) przewoźnicy UE i przewoźnicy spoza UE przewożący w Unii granulat z tworzyw sztucznych; oraz
d) załadowcy i operatorzy, agenci i kapitanowie statków morskich opuszczających port państwa członkowskiego lub zawijających do takiego portu i przewożących granulat z tworzyw sztucznych w kontenerach.
Więcej informacji na temat nowej regulacji znajduje się na stronie Komisji Europejskiej:
https://environment.ec.europa.eu/news/new-law-reducing-microplastic-pollution-enters-force-2025-12-16_en
Okresy przejściowe
Rozporządzenie weszło w życie 16 grudnia 2025 r., jednakże będzie ono stosowane od dnia 17 grudnia 2027 r. Oprócz tego prawodawca wprowadził liczne okresy przejściowe, związane z rozpoczęciem stosowania różnych przepisów. Już od dnia 16 grudnia 2025 r. będą miały zastosowanie następujące przepisy:
-art. 3 ust. 1, na mocy którego podmioty gospodarcze, przewoźnicy UE i przewoźnicy spoza UE zostali zobowiązani do unikania strat
-art. 5 ust. 6 akapit drugi, nakładający na upoważnionych przedstawicieli obowiązek przekazania dowodu wywiązania się przez przewoźników spoza UE z obowiązku zapewnienia aby ich pracownicy byli przeszkoleni zgodnie ze swoimi szczególnymi rolami i obowiązkami, aby mieli wiedzę na temat odpowiedniego wyposażenia i byli w stanie z niego korzystać oraz byli w stanie stosować procedury służące zapewnieniu zgodności z niniejszym rozporządzeniem
-art. 16, zobowiązujący państwa członkowskie do wyznaczenia co najmniej jednego właściwego organu odpowiedzialnego za stosowanie i egzekwowanie niniejszego rozporządzenia oraz ustanowienia zakresu ich kompetencji
-art. 17 ust. 1 na podstawie których Komisja ma przygotować dostępne online materiały mające na celu podnoszenie świadomości i materiały szkoleniowe na temat odpowiedniego wypełniania obowiązków określonych w niniejszym rozporządzeniu
-art. 18 ust. 2 i 3 dotyczący obowiązku Komisji w przedmiocie przedłożenia wniosku w sprawie opracowania norm zharmonizowanych co najmniej jednej europejskiej organizacji normalizacyjnej do dnia 17 grudnia 2026 r.
Pełen tekst rozporządzenia znajdziesz pod adresem:
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32025R2365&qid=1764921192880