2026 będzie pierwszym pełnym rokiem funkcjonowania branży opakowaniowej w realiach rozporządzenia PPWR. Z jakimi trendami i zjawiskami będzie mieć do czynienia branża? Natureef oddaje głos ekspertom i zaprasza na webinar poświęcony temu tematowi, który odbędzie się 15 stycznia 2026 r.

Rozporządzenie PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation), które weszło w życie w lutym 2025 roku, wyznaczyło nowy kierunek rozwoju opakowań w Unii Europejskiej. Jego nadrzędnym celem jest jednoczesne ograniczenie zużycia surowców oraz takie projektowanie opakowań, aby były one kompatybilne z obecnymi i przyszłymi systemami zagospodarowania odpadów. Opakowanie ma nie tylko chronić produkt, ale także – po zakończeniu cyklu życia – stać się pełnowartościowym surowcem.

- Ten akt prawny zmienił rynek mocniej niż konsumenci. Niektórzy klienci B2B już przed wejściem w życie PPWR zachowywali się tak, jakby rozporządzenie obowiązywało – mówi Oskar Nawrocki, CEO firmy Kablonex, producenta szerokiej gamy folii polietylenowych wykorzystywanych w produkcji opakowań.

Recyklat w kontakcie z żywnością – wyzwanie na najbliższe lata

Elektryzującym tematem jest obowiązek stosowania recyklatów, zwłaszcza w opakowaniach do żywności i produktów wrażliwych. PPWR zakłada, że opakowania będą nie tylko recyklowalne, ale również będą zawierały określony procent materiału z recyklingu – z progami rosnącymi od 2030 i 2040 roku. Problem polega na tym, że dostępność wysokiej jakości recyklatów jest niepewna.

- W skali Europy słyszymy o zamykaniu zakładów recyklingu, podczas gdy osiągnięcie poziomów wymaganych przez PPWR wymagałoby znaczącej rozbudowy mocy produkcyjnych. Dodatkowo materiały z recyklingu są z natury niejednorodne – ich właściwości zmieniają się w zależności od liczby cykli obiegu, co budzi wątpliwości w kwestii jakości i bezpieczeństwa dostępnego materiału. W obliczu tych czynników istnieje realne ryzyko załamania się łańcucha surowcowego. Jeśli recyklaty nie będą dostępne, producenci będą zmuszeni sięgać po materiał pierwotny, aby zaspokoić potrzeby rynku. Powstanie wówczas pytanie o odpowiedzialność i potencjalne kary administracyjne. To obszar, który w 2026 roku wymaga szerokiej debaty branżowej i dialogu z regulatorami – uważa prof. Artur Bartkowiak, wiceprezes Natureef, dyrektor Centrum Bioimmobilizacji i Materiałów Opakowaniowych, ZUT w Szczecinie.

Reuse wychodzi poza opakowania zbiorcze

Jednym z wyraźnych trendów jest rosnące zainteresowanie opakowaniami wielokrotnego użytku. Dotyczy to już nie tylko opakowań transportowych czy zbiorczych, ale coraz częściej również opakowań jednostkowych. Przykładem są systemy kaucyjne, które zmieniają sposób myślenia o cyklu życia opakowania oraz wprowadzane w gastronomii na wynos systemy logistyki zwrotnej opakowań i naczyń, którym towarzyszą procesy mycia i kontroli jakości.

- W tych obszarach mogą pojawiać się nowe rozwiązania, ale potrzebne będzie przyjrzenie się kwestii zdrowotnej – czy wielokrotne wykorzystanie opakowań wpływa na bezpieczeństwo produktu? – przewiduje prof. Artur Bartkowiak, wiceprezes Natureef, dyrektor Centrum Bioimmobilizacji i Materiałów Opakowaniowych ZUT w Szczecinie.

Nie dla PFAS

Kolejny trend to dążenie do opakowań bez powłok zawierających PFAS, czyli substancji per- i polifluoroalkilowe, które potencjalnie mogą migrować do organizmów ludzkich.

- Z jednej strony w strukturach opartych o związki chemiczne z fluorem, dążyć się będzie do ich minimalnych stężeń. Z drugiej strony firmy proponują rozwiązania alternatywne, takie jak modyfikowany papier do tłustej żywności (np. do pakowania dań na wynos), zmodyfikowany nowymi, bezfluorowymi materiałami powłokotwórczymi. Oczywiście te nowe dodatki będą musiały spełniać kryteria PPWR, związane z recyklingiem – ocenia prof. Artur Bartkowiak.

Papier, cienkie warstwy, trwałość materiałów…

Ograniczona dostępność recyklatów będzie skłaniać producentów ku poszukiwaniu alternatyw – np. w wykorzystaniu papieru. Jednak papier nie jest uniwersalnym zamiennikiem tworzyw sztucznych. Ma ograniczoną barierowość, mniejszą odporność procesową i w wielu zastosowaniach nie osiąga parametrów niezbędnych do ochrony produktu. Ponadto kompleksowa analiza zastosowania papieru i tektury powinna uwzględniać pełny ślad środowiskowy, w tym emisję CO₂, zużycie wody, energii i rzeczywistą wielokrotną podatność na recykling surowcowy.

- Dynamicznie rozwijać się będą technologie wykańczania powierzchni poprzez nanoszenie na nie cienkich warstw. Celem ma być wysoka barierowość przy użyciu małej ilości materiałów. Okazuje się, że nanosić możemy różne materiały – np. metale i ich związki, w tym tlenki, azotki i układy wielokompozytowe. Wykorzystuje się do tego m.in. technologie nanoszenia z fazy gazowej, często wspomagane plazmą tzw. „plasma deposition”, wykorzystywane wcześniej m.in. do powlekania szkła – mówi prof. Artur Bartkowiak.

Naukowcy i inżynierowie pracują nad przetwórstwem opakowań oraz odpadów opakowaniowych w kontekście uzyskania wysokiej jakości recyklatów tzn. powtarzalnego materiału po recyklingu. Chodzi o utrzymanie ich parametrów fizykochemicznych, a co za tym idzie trwałości w procesie wielokrotnego przetwórstwa m.in. poprzez wspomaganie procesami kontrolowanej regeneracji, a w przypadku surowców o niewystarczających parametrach fizyko-chemicznych zastosowanie procesów recyklingu chemicznego.

W dziedzinie znakowania możemy spodziewać się drogi w kierunku cyfryzacji i wykorzystania kodów QR i innych selektywnych znaczników, które mogą być odczytywane w całym procesie logistyki opakowania, aż do linii sortujących odpady. Mają one zwiększać skuteczność selektywnej zbiórki i recyklingu materiałowego, które w założeniach PPWR stanowić mają fundament pozyskiwania recyklatów odpowiedniej jakości.

Klienci chcą elastyczności

Na branżę opakowaniową silnie oddziałują również zjawiska gospodarcze: wysokie koszty energii i wynagrodzeń.

-  Automatyzacja, szkolenia, przejrzyste procesy, standaryzacja - to będzie must-have w naszej branży w najbliższych miesiącach - ocenia Oskar Nawrocki i dodaje, że niezbędne jest uwzględnienie aktualnych preferencji rynkowych: - Klienci chcą krótszych serii, większej zmienności projektów, lepszej dokumentacji, pełnej transparentności surowcowej, a do tego — niższej ceny.

AI poprawia efektywność, ale nie oczekujmy cudów

Sztuczna inteligencja, która stała się już codziennością, pomoże w szybkim zbieraniu informacji i generowaniu ogólnych rozwiązań na wstępnym etapie, a także zwiększy efektywność produkcji i pozwoli oszczędzać czas.

- Nie dostarczy nam ona jednak przełomowych rozwiązań i technologii. Te będziemy musieli wypracować sami – przekonuje prof. Artur Bartkowiak.

Porozmawiaj z ekspertami 15 stycznia

Najnowsze trendy w branży opakowań z Polski, Europy i świata poznać będzie można 15 stycznia 2026 r. podczas webinaru Natureef. Doświadczeniami i obserwacjami rynku podzielą się: Paul Jenkins, założyciel i dyrektor zarządzający ThePackHub, firmy konsultingowej z branży opakowaniowej, Tomasz Gwizda, członek zarządu, dyrektor handlowy ERG SA oraz prof. Artur Bartkowiak. W spotkaniu online udział wezmą przedstawiciele wiodących polskich firm z branży opakowaniowej i spożywczej. Informacje i zapisy na stronie Natureef:  https://natureef.pl/webinar-natureef-trendy-w-opakowaniach/​