Zintegrowana ocena ryzyka i korzyści w żywności. Nowe centrum referencyjne WHO w Danii

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) oficjalnie powołała nowe centrum referencyjne przy Duńskim Instytucie Żywności. Jednostka, działająca pod nazwą „WHO Collaborating Centre for Risks and Benefits of Foods and Diets”, to pierwszy w historii ośrodek WHO skupiający się na globalnej, zintegrowanej ocenie wpływu żywności na zdrowie publiczne. 

Od wyizolowanych analiz do zintegrowanej oceny

Tradycyjne modele badawcze w branży spożywczej i ochronie zdrowia często opierały się na analizie pojedynczych czynników. Ryzyko mikrobiologiczne, zanieczyszczenia chemiczne oraz parametry żywieniowe były z reguły oceniane w osobnych, niezależnych od siebie procesach badawczych.

Nowa placówka, kierowana przez ekspertów DTU stawia na kompleksowe modele badawcze. Ich podejście polega na jednoczesnym uwzględnianiu wartości odżywczej, zagrożeń mikrobiologicznych, toksykologii oraz aspektów zrównoważonego rozwoju. Taka integracja pozwala na precyzyjne symulowanie skutków zdrowotnych w przypadku modyfikacji diet lub wprowadzania na rynek nowych produktów, zapobiegając sytuacjom, w których eliminacja jednego zagrożenia nieproporcjonalnie obniża wartość odżywczą pożywienia.

Wskaźnik DALY jako uniwersalna miara obciążenia

Kluczowym narzędziem analitycznym, które duńskie centrum zamierza upowszechnić w globalnych systemach nadzoru, jest wskaźnik DALY (Disability-Adjusted Life Years). Pozwala on precyzyjnie oszacować lata życia utracone z powodu przedwczesnej śmierci lub uszczerbku na zdrowiu. Przeliczenie różnorodnych skutków medycznych na tę uniwersalną jednostkę pozwala na obiektywne porównywanie skrajnie odmiennych zagrożeń na tej samej skali.

Dzięki tej metodyce organy nadzoru oraz działy jakości mogą zestawić ze sobą obciążenie wywołane np. ostrymi infekcjami pokarmowymi, przewlekłymi chorobami wynikającymi z ekspozycji na związki chemiczne oraz skutkami długotrwałych niedoborów żywieniowych. Umożliwia to lepsze priorytetyzowanie działań prewencyjnych tam, gdzie przyniosą one największą poprawę dla zdrowia publicznego.

Zakres działań i wsparcie dla krajowych systemów nadzoru

Oprócz prac badawczych, główne zadania nowego centrum WHO obejmują ścisłą współpracę z państwami członkowskimi w zakresie budowy lokalnych kompetencji analitycznych. Jednostka będzie wspierać WHO w gromadzeniu i aktualizowaniu precyzyjnych danych o chorobach przenoszonych drogą pokarmową oraz w identyfikowaniu źródeł zakażeń.

Eksperci z Duńskiego Instytutu Żywności zajmą się również opracowywaniem nowych wytycznych i programów szkoleniowych. Narzędzia te mają pomóc krajowym organom nadzoru w samodzielnym przeprowadzaniu zaawansowanych ocen ryzyka i korzyści, co jest kolejnym krokiem w stronę realizacji wizji WHO – świata wolnego od niedożywienia i chorób przenoszonych przez żywność.

Źródło: https://www.food.dtu.dk/english/news/denmark-is-hosting-a-new-who-collaborating-centre-for-the-risks-and-benefits-of-foods-and-dietary-pa?id=1c560bd6-242c-4e9b-ad2a-97734fc220d2​