Ogólny kontekst
W listopadzie oraz grudniu 2025 trwały intensywne prace nad projektem Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (UE) 2023/1115 w odniesieniu do niektórych obowiązków podmiotów i podmiotów handlowych. Dnia 17 grudnia 2025 r., projekt został przyjęty przez Parlament Europejski w pierwszym czytaniu, a 19 grudnia został podpisany. Kluczowe zmiany dotyczą wprowadzenia kilku nowych definicji podmiotów, zmniejszenia obciążeń administracyjnych oraz odroczenia terminu rozpoczęcia stosowania niektórych przepisów.
Przebieg prac legislacyjnych nad projektem można było śledzić na stronie Parlamentu Europejskiego:
https://oeil.europarl.europa.eu/oeil/en/procedure-file?reference=2025/0329(COD)
Treść projektowanych przepisów
Jedną z istotnych zmian jest wprowadzenie kategorii „podmiotów na dalszych etapach łańcucha dostaw”, które nie są zobowiązane do do upewnienia się, że zachowano należytą staranność, ani do składania oświadczeń o należytej staranności, co ma przyczynić się do ograniczenia wymogów w zakresie sprawozdawczości oraz liczby potrzebnych interakcji z systemem informacyjnym. Natomiast podmioty na dalszych etapach łańcucha dostaw niebędące MŚP i podmioty handlowe niebędące MŚP będą zobowiązane do rejestracji w systemie informacyjnym oraz zapewniać pełną identyfikowalność. Spełnienie tego wymogu ma odbywać się poprzez gromadzenie i przekazywanie numerów referencyjnych oświadczeń o należytej staranności i identyfikatorów deklaracji przypisanych mikroproducentom i małym producentom.
Ważnym elementem projektu jest dodanie podkategorii „mikropodmioty pierwotne i małe podmioty pierwotne”, która ma w szczególności obejmować niewielkie przedsiębiorstwa produkujące i wprowadzające do obrotu własne produkty. Do tej podkategorii zaliczają się osoby fizyczne bądź mikroprzedsiębiorstwa lub małe przedsiębiorstwa mające siedzibę w państwie sklasyfikowanym jako państwo o niskim ryzyku, a ich obowiązki dotyczyłyby przede wszystkim złożenia jednorazowej uproszczonej deklaracji w systemie informacyjnym, dzięki czemu system wydałby identyfikator deklaracji, mający towarzyszyć wprowadzanym do obrotu lub wywożonym odnośnym produktom. Zmiany dotkną także definicji mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw w celu doprecyzowania, że forma prawna nie powinna być istotna dla ustalenia, czy osoba fizyczna lub prawna spełnia tę definicję, co również ma dotyczyć mikropodmiotów pierwotnych i małych podmiotów pierwotnych.
Propozycja zmian okresów przejściowych
Istotnym elementem nowelizacji jest również przedłużenie okresów przejściowych dotyczących rozpoczęcia stosowania niektórych przepisów rozporządzenia 2023/1115. W odniesieniu do do mikropodmiotów i małych podmiotów, przepisy nakładające na nie nowe obowiązki miałyby być stosowane od dnia 30 grudnia 2026 r. Jednocześnie datę rozpoczęcia stosowania obowiązków właściwych organów w zakresie przeprowadzania kontroli i innych środków związanych z egzekwowaniem przepisów (dotyczy to przepisów o których mowa w art. 16–19, art. 22 i art. 24 rozporządzenia 2023/1115), zgodnie z treścią projektu, planuje się przesunąć na dzień 30 czerwca 2026 r. w przypadku do podmiotów, podmiotów na dalszych etapach łańcucha dostaw i podmiotów handlowych, a w przypadku do mikropodmiotów i małych podmiotów na 30 grudnia 2026 r. W związku ze zmianami ww. dat konieczne byłoby także adekwatne znowelizowanie innych terminów dotyczących np. wprowadzenia interfejsu elektronicznego.
Pełen tekst wniosku wraz z projektem w języku polskim dostępny jest pod adresem:
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:52025PC0652