Przełom w walce z Salmonella: nowa trójwalentna szczepionka po I fazie badań

Zakażenia Salmonella stanowią podwójne zagrożenie: dla globalnego zdrowia publicznego, zwłaszcza w krajach rozwijających się, oraz dla bezpieczeństwa łańcucha żywności, gdzie odpowiadają za miliony zatruć pokarmowych rocznie. W odpowiedzi na to wyzwanie, zespół z University of Maryland School of Medicine opracował trójwalentną szczepionkę skoniugowaną (TSCV), która ma jednocześnie chronić przed durem brzusznym (S. Typhi) oraz inwazyjnymi zakażeniami niedurowymi (S. enterica), często powiązanymi z ogniskami w sektorze drobiu, jaj i warzyw.

Mechanizm działania szczepionki opiera się na precyzyjnej architekturze antygenowej. Łączy ona kluczowe cząsteczki cukrowe (polisacharydy) z trzech docelowych szczepów Salmonella z nośnikami białkowymi (toksoidem tężcowym i flageliną), aby radykalnie wzmocnić odpowiedź immunologiczną organizmu. Skuteczność i bezpieczeństwo tej koncepcji potwierdzono w I fazie badań klinicznych, która była randomizowana i kontrolowana placebo.

Badanie wykazało, że preparat jest dobrze tolerowany, a przede wszystkim wysoce immunogenny. U 100% zaszczepionych uczestników odnotowano co najmniej czterokrotny wzrost stężenia kluczowych przeciwciał IgG przeciwko wszystkim trzem szczepom Salmonella – wyniku nieobserwowanego w grupie placebo. Co więcej, szczepionka aktywowała także mechanizmy odporności komórkowej, co sugeruje potencjał do budowania szerszej, zarówno ogólnoustrojowej, jak i miejscowej ochrony.

Implikacje tych wyników są dwojakie i mają strategiczne znaczenie. W kontekście globalnym, jedna szczepionka mogłaby znacząco ograniczyć śmiertelność dzieci w Afryce Subsaharyjskiej. Dla sektora spożywczego w krajach rozwiniętych oznacza to perspektywę fundamentalnego wzmocnienia prewencji zakażeń u źródła, co bezpośrednio przekłada się na bezpieczeństwo produktów i zaufanie konsumentów. Projekt, którego wyniki opublikowano w prestiżowym Nature Medicine, bazuje na platformie już prekwalifikowanej przez WHO, co ułatwi przyszłą produkcję i procesy regulacyjne. Jeśli kolejne fazy badań potwierdzą skuteczność, TSCV może stać się pierwszym zintegrowanym narzędziem profilaktyki przeciw dwóm najważniejszym formom zakażeń Salmonella, stanowiąc przełom w zdrowiu publicznym i bezpieczeństwie żywności.

Źródło: https://www.nature.com/articles/s41591-025-04003-z 

​