Ogólny kontekst 

Dnia 9 czerwca 2026 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz niektórych innych ustaw (UC72). Jest to ustawa implementująca przepisy prawa unijnego dotyczących jakości handlowej produktów sektora owoców i warzyw, bananów i niektórych suszonych owoców, która ma zwiększyć efektywność  nadzoru nad artykułami rolno-spożywczymi, w tym przede wszystkim nad ich jakością handlową w produkcji i obrocie. Projektowane przepisy dotyczą w szczególności zasad kontroli jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych i postępowania przed Inspekcją Jakości Handlowej Artykułów. 

Cele planowanej nowelizacji 

Ogólnym celem nowelizacji jest wdrożenie przepisów prawa unijnego w zakresie jakości niektórych produktów, zapewnienie konsumentom lepszej ochrony i zaostrzenie przepisów związanych z zafałszowaniem żywności. Po raz pierwszy w przepisach pojawi się również definicja oszustwa żywnościowego, które dotyczyć będzie celowego wprowadzenia do obrotu zafałszowanych produktów w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Takie naruszenie będzie zagrożone karą grzywny, ograniczenia lub pozbawienia wolności. Oprócz tego większy nacisk ma zostać położony na kontrolę informacji przekazywanych konsumentom za pomocą stron internetowych. Jeżeli zostaną one uznane za wprowadzające konsumentów w błąd, Inspekcja będzie mogła wszcząć postępowanie wyjaśniające i nakazać ich zmianę lub opublikowanie sprostowania. 

Kluczowe zmiany 

Wśród najważniejszych zmian przewidzianych w projekcie w odniesieniu do jakości handlowej należy wskazać:

-włączenie kwestii jakości handlowej produktów sektora owoców i warzyw do ustawy o IJHARS;

-ustanowienie definicji handlowca;

-wprowadzenie upoważnień dla ministra właściwego do spraw rynków rolnych do określenia, w drodze rozporządzenia, obszarów produkcyjnych, na których będzie możliwe zwolnienie z wymogów norm handlowych produktów sektora owoców i warzyw: sprzedawanych przez producentów konsumentom na lokalnym rynku i w drodze dostawy bezpośredniej; przed wprowadzeniem ich do obrotu, np. podczas transportu owoców z sadu do magazynu itp.,; w związku z wystąpieniem siły wyższej;

-rozszerzenie zakresu informacji gromadzonych w centralnym rejestrze podmiotów działających na rynku artykułów rolno-spożywczych;

-doprecyzowanie przepisów karnych o sankcję za naruszenie wymogów dotyczących faktur. 

Zmiany w prowadzeniu postepowań przez IJHARS

Liczne zmiany dotkną także przepisów związanych z prowadzeniem postepowań przez IJHARS. Należy do nich zaliczyć m.in.:

-rozszerzenie definicji artykułu rolno-spożywczego zafałszowanego o produkt, w oznakowaniu którego nie podano żadnych informacji w oznakowaniu;

-umożliwienie w wyjątkowych sytuacjach przeprowadzanie kontroli w ilościach mniejszych niż wynikające z przepisów;

-rezygnacja z możliwości stosowania znaku Poznaj Dobrą Żywność (PDŻ) na produktach wytwarzanych w ramach unijnych systemów jakości żywności oraz systemów jakości żywności uznanych za krajowe bez decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi;

-przyznanie IJHARS kompetencji w zakresie wydania w toku kontroli granicznej decyzji nakazującej poddanie artykułu rolno-spożywczego określonym zabiegom;

-wprowadzenie obowiązku udostępnienia przez administratorów stron internetowych danych umożliwiających identyfikację podmiotów wprowadzających do obrotu artykuły rolno-spożywcze za pośrednictwem takich stron;

-doprecyzowanie przepisów karnych dotyczących tzw. recydywy;

-rozszerzenie sankcji karnych za oszustwa żywnościowe oraz za naruszenia w przekazywaniu informacji. 

Więcej informacji na temat projektu znajdziesz pod adresem:

https://www.gov.pl/web/premier/projekt-ustawy-o-zmianie-ustawy-o-jakosci-handlowej-artykulow-rolno-spozywczych-oraz-niektorych-innych-ustaw9