Wyniki duńskiej kontroli pozostałości pestycydów w żywności za trzeci kwartał 2025 roku

Duński Narodowy Instytut Żywności (DTU) opublikował raport z kontroli pozostałości pestycydów za trzeci kwartał 2025 r. Analiza 382 próbek wykazała 15 przekroczeń najwyższych dopuszczalnych poziomów (MRL).

W pięciu przypadkach stwierdzono bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia, co skutkowało wycofaniem produktów z rynku i uruchomieniem unijnego systemu ostrzegania RASFF.

Zakres i metodologia badań

W trzecim kwartale 2025 r. duński Narodowy Instytut Żywności (DTU Fødevareinstituttet) we współpracy z Duńskim Urzędem ds. Weterynarii i Żywności (Fødevarestyrelsen) przeanalizował 382 próbki żywności pod kątem obecności pozostałości pestycydów. Raport kwartalny obejmuje zarówno próbki losowe, pobrane jako reprezentatywne dla duńskiego rynku, jak i próbki celowane, wytypowane na podstawie wcześniejszych podejrzeń. Działania kontrolne objęły owoce, warzywa, zboża, a także produkty przetworzone i wyroby pochodzenia zwierzęcego.

Przekroczenia norm i system RASFF

Spośród 382 przeanalizowanych partii, w 15 przypadkach stwierdzono stężenia pestycydów przekraczające najwyższe dopuszczalne poziomy (MRL). Zgodnie z procedurą, każda żywność, w której zawartość pestycydów przekracza normę, otrzymuje zakaz dalszej sprzedaży.

Szczegółowa ocena wykazała, że w pięciu z badanych próbek stężenie substancji chemicznych było na tyle wysokie, iż nie można było wykluczyć zagrożenia dla zdrowia konsumentów. Skutkowało to wycofaniem towaru z obrotu oraz wygenerowaniem pięciu powiadomień w systemie RASFF.

Krytyczne przekroczenia, stwarzające ryzyko zdrowotne, dotyczyły następujących produktów i substancji czynnych:

• Buprofezyny w mandarynkach i klementynkach importowanych z Republiki Południowej Afryki.
• Chloropiryfosu w suszonym imbirze z Indii.
• Oksamylu w okrze pochodzącej z Indii.
• Diflubenzuronu w słodkiej bazylii z Tajlandii.
• Chloropiryfosu w suszonym kwiecie jaśminu z Chin.

Kontrole celowane i zjawisko multi-residues

Raport DTU wykazuje, że zdecydowana większość przekroczeń norm pochodzi z prób celowanych, obejmujących głównie import z krajów azjatyckich (zioła i przyprawy z Tajlandii, Indii oraz Chin). Dokument uwydatnia rosnący problem wielokrotnych pozostałości (multi-residues). Skrajnym przykładem była partia chińskiego suszonego jaśminu, w której laboratorium wykryło aż 15 różnych substancji aktywnych, w tym znaczące przekroczenia limitów m.in. dla chloropiryfosu i cypermetryny. Podobną kumulację zanieczyszczeń odnotowano w chińskim kminie rzymskim i tajskim chili.

Analiza trendów: stabilny poziom zagrożeń w 2025 r.

Zestawienie wyników ukazuje stały odsetek naruszeń mimo malejącej liczby kontroli w 2025 r. W pierwszym kwartale na 577 próbek odnotowano 14 przekroczeń stwarzających ryzyko i 4 alerty RASFF. W drugim (451 próbek) i trzecim kwartale (382 próbki) liczba krytycznych naruszeń utrzymała się na zbliżonym poziomie (odpowiednio 14 i 15 przekroczeń oraz 4 i 5 powiadomień RASFF). Raporty DTU potwierdzają również stały punkt krytyczny łańcucha dostaw: import z Azji (zwłaszcza z Indii i Chin). Wiodącym zagrożeniem pozostaje chloropiryfos, wykrywany m.in. w indyjskich przyprawach i mieszankach masala, mące ryżowej, sorgo oraz chińskich suszonych kwiatach jaśminu.

Źródło: DTU Fødevareinstituttet