Wzmocnienie nadzoru nad chorobami przenoszonymi drogą pokarmową - rozszerzenie sieci laboratoriów referencyjnych UE

W unijnym systemie bezpieczeństwa zdrowotnego nastąpił istotny etap rozbudowy infrastruktury analitycznej. Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) poinformowało o osiągnięciu pełnej gotowości operacyjnej przez trzy kolejne Laboratoria Referencyjne Unii Europejskiej (EURL) w obszarze zdrowia publicznego.

Dla sektora spożywczego oznacza to wejście nadzoru mikrobiologicznego na wyższy poziom zaawansowania. Kluczowym celem tych działań jest optymalizacja kontroli bezpieczeństwa produktów spożywczych wprowadzanych do obrotu.

Ukierunkowana walka z patogenami

Powołanie nowych jednostek ma na celu wsparcie krajowych laboratoriów w precyzyjnej identyfikacji specyficznych zagrożeń biologicznych, które mają istotny wpływ na bezpieczeństwo łańcucha dostaw. Priorytetowe obszary badawcze obejmują:

• Bakterie przenoszone drogą pokarmową i wodną: wdrażanie rygorystycznych i jednolitych standardów analitycznych we wszystkich państwach członkowskich.
• Wirusy w żywności i wodzie: szczególny nacisk na diagnostykę wirusów zapalenia wątroby typu A i E, co jest kluczowe dla monitorowania bezpieczeństwa produktów świeżych oraz mrożonych.
• Pasożyty: zapewnienie specjalistycznego wsparcia technicznego w zakresie wykrywania robaków i pierwotniaków przenoszonych przez żywność i wodę.

Harmonizacja działań

Z perspektywy przedsiębiorstw spożywczych decydującym czynnikiem staje się harmonizacja metodologii. Funkcjonowanie nowych EURL przynosi wymierne korzyści:

• Błyskawiczna identyfikacja ognisk transgranicznych. Standaryzacja i porównywalność wyników badań w skali całej UE umożliwią szybsze powiązanie przypadków zatruć z konkretnym źródłem skażenia.
• Zaawansowana diagnostyka i podnoszenie standardów. Zadaniem EURL jest identyfikacja luk w dotychczasowych metodach testowania oraz implementacja najnowocześniejszych procedur jakościowych.

Etapy budowy europejskiej sieci referencyjnej

Obecnie działająca jest już większość, bo 9 z 10 planowanych unijnych laboratoriów referencyjnych w dziedzinie zdrowia publicznego. Grupa jednostek uruchomiona w 2025 roku koncentruje się m.in. na monitorowaniu oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe oraz patogenach odzwierzęcych (zoonozach). Ostatni element struktury, laboratorium dedykowane wirusom oddechowym ma rozpocząć działalność w przyszłym roku.

Podsumowanie

Działania Unii Europejskiej wyraźnie zmierzają w stronę centralizacji wiedzy eksperckiej i podnoszenia jakości badań. Dla producentów żywności oznacza to, że organy urzędowej kontroli dysponują coraz bardziej precyzyjnymi narzędziami wykrywania niezgodności. W obecnej sytuacji zaleca się weryfikację wewnętrznych procedur mikrobiologicznych w celu zapewnienia, że stosowane metody diagnostyczne są zgodne z najnowszymi wytycznymi unijnymi.

Źródło: https://www.ecdc.europa.eu/en/news-events/three-new-european-union-reference-laboratories-are-now-operational​