Co jemy, czyli pod lupą świeże owoce - wyniki najnowszej kontroli

Choć unijne i krajowe przepisy dotyczące świeżych owoców miały dać konsumentom gwarancję, że dokładnie wiedzą, co trafia do ich koszyków, praktyki handlowców wciąż pozostawiają wiele do życzenia. Podpowiadamy, na co zwrócić uwagę podczas zakupów oraz informujemy o nieprawidłowościach, jakie wykryli inspektorzy IJHARS podczas ostatniej kontroli.

Jakich informacji szukać w oznakowaniu owoców?

Każdego dnia ludzie szukają wysokiej jakości produktów i liczą na uczciwe informacje o ich pochodzeniu.

Zanim włożysz świeże owoce do koszyka, sprawdź dokładnie w miejscu sprzedaży informacje zamieszczone: na cenówce, wywieszce czy etykiecie opakowania.

Oznakowanie wszystkich gatunków owoców i warzyw, objętych normami handlowymi, powinno zawierać na każdym opakowaniu, w tym na opakowaniu przeznaczonym dla konsumenta następujące informacje:

• pełną nazwę państwa pochodzenia – jest to kluczowa informacja dla każdego świadomego konsumenta,
• nazwę (rodzaj produktu), jeśli produkt nie jest widoczny z zewnętrz – informacja o rodzaju produktu jest niezbędna i obowiązkowa, jeżeli produkty sprzedawane są w zamkniętym, nieprzezroczystym opakowaniu, kartonie itp. co powoduje, że konsument nie widzi produktu,
• nazwę i adres pakującego lub wysyłającego – te dane służą do identyfikacji podmiotu
  i identyfikowalności produktów w łańcuchu dostaw.

Produkty podlegające szczegółowym normom handlowym, czyli: jabłka, cytrusy (pomarańcze, mandarynki, cytryny, limonki, pomelo, grejpfruty), kiwi, brzoskwinie, nektaryny, gruszki, truskawki oraz winogrona, muszą na etykiecie zawierać dodatkowe informacje, tj.:

• klasa jakości – informująca o standardzie i wyglądzie towaru,
• nazwa odmiany (w zależności od wymagań normy handlowej) – jest to ważna informacja w określeniu walorów smakowych i wykorzystaniu kulinarnym, np.: Szara Reneta idealna do szarlotki,
• wielkość lub liczba sztuk – w przypadku owoców układanych w rzędach i warstwach, ważny parametr ze względu na jednolitość partii.

Konsumencie zwróć uwagę na informacje zamieszczone w formie graficznej – w przypadku owoców sprzedawanych luzem – przy produkcie powinien być dodatkowo wizerunek flagi państwa pochodzenia lub znak graficzny „Produkt polski”.

Świadome zakupy, czyli Twoje prawa przy stoisku owocowym:

• Masz prawo wiedzieć, za co płacisz! Podczas codziennych zakupów kieruj się wyglądem owoców – to bardzo ważny element przy wyborze tego rodzaju asortymentu. Sprawdzaj oznakowanie, np. na wywieszce.
• Wywieszka z napisem promocja nie zwalnia handlowca z obowiązku podawania informacji o produkcie. Cena to nie wszystko, zawsze weryfikuj znakowanie, jakość
  i świeżość kupowanych owoców.
• Sprzedawca powinien zadbać o to, aby owoce były: całe, bez pęknięć i widocznych uszkodzeń, zdrowe, bez oznak gnicia czy zepsucia i pleśni, czyste, odpowiednio dojrzałe, ale nie przejrzałe.
• Masz głos, jeśli poczułeś się oszukany lub wprowadzony w błąd co do pochodzenia lub charakteru kupowanych owoców, zgłoś to do inspekcji IJHARS.

Kontrola owoców

Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych przeprowadziła kontrolę jakości handlowej świeżych owoców na początkowych etapach wprowadzania do obrotu, np.: w hurtowniach i centrach dystrybucyjnych, na giełdach hurtowych, u producentów oraz w sprzedaży detalicznej.

W 179 podmiotach skontrolowano łącznie 394 partie świeżych owoców. Nieprawidłowości stwierdzono w 42 podmiotach (23,5 %) wobec 64 partii, co stanowiło 16,2 % wszystkich skontrolowanych.

Co stwierdzili inspektorzy?

Kwestionowano głównie oznakowania owoców. Błędy w tym zakresie stwierdzono w przypadku 63 partii (16,0 %). Stwierdzono m.in.:

• brak grafiki flagi państwa pochodzenia i/lub brak informacji o państwie pochodzenia lub podanie błędnych informacji o pochodzeniu lub niewłaściwej flagi - w przypadku towarów sprzedawanych luzem w detalu,
• brak informacji o kraju pochodzenia na etykietach cenowych lub umieszczanie dwóch flag państw z nazwami krajów pochodzenia ze wskazaniem sformułowania „Sprawdź kraj pochodzenia i flagę na kartonie zbiorczym” - w przypadku towarów sprzedawanych luzem w detalu,
• całkowity brak oznakowania,
• brak lub błędnie wskazane dane identyfikacyjne pakującego/wysyłającego,
• brak informacji o klasie jakości w przypadku produktów objętych szczegółowymi normami handlowymi.

W zakresie faktur i innych dokumentów towarzyszących wymagań nie spełniało 23 partie (5,8 %). Stwierdzono m.in.:

• brak informacji o klasie jakości w przypadku produktów objętych szczegółowymi normami handlowymi,
• brak państwa pochodzenia,
• podanie klasy jakości dla produktów objętych wymaganiami ogólnej normy handlowej, dla której nie obowiązuje klasyfikacja,
• brak informacji o odmianie,
• brak dokumentów towarzyszących.

Wymagań jakościowych nie spełniała 1 partia wiśni (0,6 %) ze względu na objawy pleśni, zgnilizny i zepsucia.

W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami zastosowano sankcje wynikające z obowiązujących przepisów prawa.

Źródło: IJHARS