Wspólne działania Centralnego Inspektoratu Ochrony Jakości i Przeciwdziałania Oszustwom Produktów Rolno-Spożywczych (ICQRF) oraz jednostek włoskiej Gwardii Finansowej (Guardia di Finanza) doprowadziły do rozbicia ogólnokrajowej grupy przestępczej, zajmującej się fałszowaniem produktów winiarskich. W ramach operacji o kryptonimie „Vinum Mentitum” zabezpieczono miliony litrów alkoholu i ujawniono oszustwa podatkowe.
Włoski sektor winiarski od lat odgrywa strategiczną rolę na rynku globalnym, umacniając pozycję lidera w eksporcie produktów rolno-spożywczych. To jednak sprawia, że branża ta staje się celem nielegalnych praktyk. W odpowiedzi na te zagrożenia służby włoskie przeprowadziły w 2024 r. wspólną operację wymierzoną w oszustów, a jej wyniki opublikowano w marcu 2026 r.
Działania ukierunkowane na wina z chronionymi oznaczeniami
Służby skupiły się na wykrywaniu i zwalczaniu bezprawnego oznaczania win prestiżowymi oznaczeniami DOP (Chroniona Nazwa Pochodzenia) oraz IGP (Chronione Oznaczenie Geograficzne). Do produkcji fałszowanych trunków wykorzystywano winogrona i moszcz niezgodne ze specyfikacjami rygorystycznych przepisów produkcyjnych, a surowce często pochodziły z regionów innych niż deklarowane.
Planowanie kontroli poprzedzono szczegółową analizą ryzyka przeprowadzoną przez włoskie władze. Służby wzięły pod uwagę nie tylko nieprawidłowości na poszczególnych etapach łańcucha dostaw (od zbiorów po butelkowanie), ale także czynniki zewnętrzne, takie jak anomalie pogodowe, niedobory rąk do pracy, inflacja czy choroby winorośli. Elementy te pozwoliły precyzyjnie wytypować podmioty gospodarcze do natychmiastowej weryfikacji.
Milionowe przejęcia i wysokie kary
Skoordynowane kontrole, przeprowadzone na terenie całego kraju przez laboratoria ICQRF i terytorialne oddziały Gwardii Finansowej, przyniosły znaczące rezultaty. Służby zabezpieczyły około 2,5 miliona litrów wina z fałszywymi oznaczeniami DOP i IGP, których łączną wartość rynkową oszacowano na ponad 4 miliony euro. W związku ze sprawą do właściwych organów administracyjnych zgłoszono 24 osoby.
Inspektorzy ujawnili liczne rozbieżności pomiędzy faktycznym stanem magazynowym a dokumentacją cyfrową w oficjalnym rejestrze. W efekcie stwierdzono 59 naruszeń administracyjnych, które przełożyły się na nałożenie kar gwarantujących minimalny wpływ do budżetu państwa w wysokości 410 000 euro. Dodatkowo wydano 11 formalnych ostrzeżeń dotyczących uchybień, które podmioty mogą jeszcze naprawić.
Szara strefa i unikanie podatków
Działania operacyjne wykroczyły poza obszar spożywczy, pociągając za sobą rygorystyczne kontrole fiskalne. W ich toku śledczy wykazali zatajenie transakcji podlegających opodatkowaniu na kwotę ponad 280 000 euro oraz nieodprowadzenie podatku VAT na kwotę około 800 000 euro. Ujawniono również liczne nieprawidłowości związane z nielegalnym zatrudnianiem pracowników i unikaniem podatku akcyzowego.
Wyniki operacji „Vinum Mentitum” potwierdzają skuteczność synergii włoskich instytucji.
Źródło: https://www.gdf.gov.it/it/gdf-comunica/notizie-ed-eventi/comunicati-stampa/anno-2026/marzo/operazione-vinum-mentitum
Dołącz do FoodFakty Horizon Scanning i otrzymaj dostęp do profesjonalnych narzędzi służących do analiz i monitoringu zgłoszeń RASFF, zafałszowań żywności, a także zmian w przepisach prawa żywnościowego i opakowaniowego. Zapraszamy do zapoznania się z naszą przełomową usługą FoodFakty Horizon Scanning.