UE autoryzuje genetycznie modyfikowanego buraka cukrowego KWS20-1

Unia Europejska dopuściła do obrotu genetycznie modyfikowanego buraka cukrowego KWS20-1. Decyzja ta wpisuje się w utrzymujący się od lat trend, w którym ostateczne rozstrzygnięcia dotyczące autoryzacji GMO zapadają na poziomie Komisji Europejskiej, przy jednoczesnym braku jednoznacznego stanowiska państw członkowskich.

Na mocy decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2026/457 z 27 lutego 2026 roku, genetycznie modyfikowany burak cukrowy KWS20-1 został oficjalnie dopuszczony do obrotu na rynku unijnym. Autoryzacja obejmuje wykorzystanie tej odmiany zarówno w żywności, składnikach żywności, jak i w paszach. Oznacza to, że produkty pochodzące z tej rośliny mogą być legalnie wprowadzane do obrotu na terenie UE, pod warunkiem spełnienia obowiązujących wymogów prawnych.

Zgodnie z przepisami dotyczącymi znakowania, produkty zawierające ten surowiec będą oznaczane ogólnym określeniem „burak cukrowy”, bez dodatkowego wyróżnienia nazwy odmiany.

Ocena bezpieczeństwa i rola EFSA

Kluczowym elementem procesu autoryzacji była ocena Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA). W opublikowanej opinii EFSA uznała, że burak cukrowy KWS20-1 nie stwarza zagrożeń dla środowiska, zdrowia ludzi ani zwierząt, a także nie różni się pod względem wartości odżywczej od konwencjonalnych odmian referencyjnych.

Pozytywna ocena EFSA jest warunkiem koniecznym do dopuszczenia GMO w Unii Europejskiej i w praktyce często przesądza o decyzji Komisji, zwłaszcza w sytuacji braku kwalifikowanej większości wśród państw członkowskich.

Dziesięcioletni okres obowiązywania

Autoryzacja dla KWS20-1 została przyznana na okres 10 lat, co oznacza, że będzie obowiązywać do marca 2036 roku. Po tym czasie konieczne będzie jej odnowienie, poprzedzone kolejną oceną bezpieczeństwa oraz analizą dostępnych danych naukowych.

Decyzja Komisji ma istotne znaczenie dla podmiotów eksportujących do Unii Europejskiej. Dostawcy żywności i pasz zawierających lub składających się z tej odmiany buraka cukrowego zyskują długoterminową pewność prawną w zakresie dostępu do rynku UE.

Jednocześnie wpisuje się to w szerszy kontekst globalnego handlu produktami rolnymi, gdzie dopuszczenie konkretnej odmiany GMO przez UE często stanowi istotny sygnał dla partnerów handlowych i wpływa na kierunki przepływów towarowych.

Decyzje polityczne a brak konsensusu

Proces autoryzacji GMO w Unii Europejskiej od lat charakteryzuje się brakiem wyraźnego konsensusu politycznego. Państwa członkowskie często nie osiągają wymaganej większości ani za, ani przeciw dopuszczeniu nowych organizmów modyfikowanych genetycznie. W takich przypadkach, zgodnie z obowiązującymi regulacjami, decyzję podejmuje Komisja Europejska, opierając się na naukowej opinii EFSA.

Autoryzacja KWS20-1 jest kolejnym przykładem takiej sytuacji, w której ocena naukowa przeważa nad podziałami politycznymi, umożliwiając wprowadzenie nowego GMO na rynek unijny.

Źródło: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:32026D0457