Bezpieczeństwo soli aspartamu i acesulfamu potwierdzone: EFSA kończy reewaluację dodatku E 962

EFSA zakończyła kompleksową reewaluację bezpieczeństwa soli aspartamu i acesulfamu, stosowanej jako dodatek do żywności pod kodem E 962. Eksperci przeanalizowali aktualne dane toksykologiczne oraz pobranie z dietą w 23 krajach członkowskich Unii Europejskiej, nie stwierdzając obaw dotyczących bezpieczeństwa konsumentów. W opinii naukowej podtrzymano dotychczasowe poziomy dopuszczalnego dziennego spożycia dla substancji składowych. Formulatorzy i producenci żywności niskokalorycznej muszą jednak zwrócić uwagę na rekomendowane zmiany w unijnych specyfikacjach technicznych dotyczących limitów zanieczyszczeń metalami ciężkimi.

Reewaluacja E 962 jako element unijnego przeglądu dodatków do żywności

Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) opublikował opinię naukową z ponownej oceny bezpieczeństwa soli aspartamu i acesulfamu (E 962) jako dodatku do żywności. Ocena ta została przeprowadzona w ramach unijnego programu ponownej weryfikacji wszystkich dodatków do żywności dopuszczonych do użytku w UE przed 20 stycznia 2009 roku, zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 257/2010. Sól aspartamu i acesulfamu stanowi połączenie dwóch powszechnie stosowanych słodzików w stałych proporcjach wagowych i jest wykorzystywana do nadawania słodkiego smaku produktom o obniżonej kaloryczności oraz artykułom bez dodatku cukru.

Brak obaw dotyczących bezpieczeństwa i brak przekroczeń dawek ADI

W opinii naukowej Panel ds. Dodatków do Żywności i Środków Aromatyzujących (FAF) EFSA uznał, że stosowanie soli aspartamu i acesulfamu przy obecnie dopuszczonych poziomach użycia nie stwarza zagrożenia dla zdrowia konsumentów. Po spożyciu dodatek E 962 ulega w przewodzie pokarmowym szybkiemu rozkładowi na swoje składniki wyjściowe, czyli aspartam (E 951) oraz acesulfam K (E 950). Z tego względu do oceny bezpieczeństwa E 962 zastosowano dotychczas ustanowione wartości Dopuszczalnego Dziennego Spożycia (ADI) dla obu tych związków – wynoszące odpowiednio 40 mg/kg masy ciała dziennie dla aspartamu oraz 15 mg/kg masy ciała dziennie dla acesulfamu K.

Ocena narażenia dietetycznego przeprowadzona na podstawie danych z 46 badań spożycia żywności pochodzących z 23 państw członkowskich UE oraz w oparciu o analityczne dane monitorujące wykazała, że pobranie obu substancji słodzących w populacji nie przekracza ustalonych limitów ADI w żadnej z grup wiekowych.

Rekomendacje dotyczące aktualizacji specyfikacji i limitów zanieczyszczeń

Mimo pozytywnej ogólnej oceny bezpieczeństwa, EFSA sformułowała istotne zalecenia techniczne, które wpłyną na kryteria jakościowe surowców wykorzystywanych w produkcji żywności. Urząd zarekomendował Komisji Europejskiej zaktualizowanie unijnych specyfikacji dla substancji E 962 zawartych w rozporządzeniu (UE) nr 231/2012, aby zapewnić pełną spójność z najnowszymi wymaganiami technologicznymi i czystościowymi obowiązującymi dla aspartamu (E 951) i acesulfamu K (E 950). Ponadto eksperci zasugerowali dokonanie przeglądu i zaostrzenie dopuszczalnych limitów dla toksycznych elementów, w szczególności arsenu i ołowiu, w specyfikacjach dla aspartamu (E 951), w ślad za podejściem stosowanym wobec innych ostatnio reewaluowanych substancji słodzących.

Wpływ decyzji EFSA na producentów i sektor food & beverage

Dla producentów napojów, wyrobów cukierniczych oraz żywności funkcjonalnej decyzja EFSA oznacza stabilność prawną w zakresie stosowania słodzika E 962. Potwierdzenie bezpieczeństwa pozwala na dalsze wykorzystywanie tej substancji w recepturach produktów bez konieczności modyfikacji składu w celu eliminacji dodatku. Zakłady produkcyjne oraz działy kontroli jakości powinny jednak śledzić nadchodzące prace legislacyjne Komisji Europejskiej, które przeniosą zalecenia EFSA na wiążące przepisy prawa. Wdrożenie zaktualizowanych specyfikacji surowcowych wymusi na dostawcach substancji słodzących dostosowanie parametrów czystości chemicznej, a na producentach żywności – weryfikację certyfikatów analizy (CoA) przyjmowanych składników.

Źródło: https://efsa.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.2903/j.efsa.2026.10259