ECHA publikuje wytyczne dotyczące raportowania emisji mikroplastików

Ograniczenie mikroplastików wprowadzone w ramach REACH ma na celu wyeliminowanie lub znaczące ograniczenie emisji syntetycznych cząstek polimerowych (SPM) celowo dodawanych do produktów. Choć wiele zastosowań zostało objętych bezpośrednim zakazem, część z nich - w tym niektóre zastosowania w żywności, paszach i procesach technologicznych - znalazła się na liście derogacji, czyli wyjątków. Podmioty korzystające z tych wyjątków nie mogą wprowadzać mikroplastików bez ograniczeń, lecz muszą co roku raportować:

• ilości użytych mikroplastików,
• sposób ich zastosowania,
• ocenę potencjalnych emisji do środowiska,
• informacje dotyczące miejsc prowadzenia działalności.

Europejska Agencja Chemikaliów (ECHA) poinformowała, że jest gotowa przyjmować pierwsze coroczne raporty dotyczące emisji mikroplastików, które wynikają z ograniczenia wprowadzonego rozporządzeniem REACH (Commission Regulation (EU) 2023/2055). Jednocześnie opublikowano szczegółowe Wytyczne dotyczące wymogów sprawozdawczych dla podmiotów objętych obowiązkiem raportowania.

Raporty dotyczą emisji w roku 2025 czyli pierwsze zgłoszenia będą składane w 2026 i 2027 roku, w zależności od kategorii działalności.

Co zawierają nowe Wytyczne ECHA?

Opublikowane przez ECHA wytyczne precyzują, jakich danych oczekuje się od przedsiębiorstw. Dokument obejmuje m.in.:

1. Charakterystykę stosowanego polimeru - opis chemiczny i fizyczny mikroplastików, funkcję, jaką pełnią w produkcie lub procesie.
2. Informacje o zastosowaniu w jakim sektorze i w jakiego typu produktach SPM są wykorzystywane,

klasyfikacja według kategorii REACH.

3. Zestawienie rocznych ilości i emisji: dane liczbowe dotyczące ilości mikroplastików wprowadzonych na rynek lub użytych, ocena emisji na etapach produkcji, transportu, stosowania i utylizacji.
4. Informacje o zakładach i użytkowaniu przemysłowym: dane o lokalizacjach, w których dochodzi do emisji, charakterystyka procesów technologicznych.
5. Obowiązki informacyjne w łańcuchu dostaw

W przypadku sprzedaży mikroplastików, dostawca musi przekazać instrukcje dotyczące: bezpiecznego stosowania, unikania emisji, właściwej utylizacji produktów zawierających SPM, informacji o obowiązku raportowania.

Kogo obowiązuje raportowanie i od kiedy?

Wytyczone zostały dwa główne terminy:

• Do 31 maja 2026 r. - Raport składają: producenci i dalsi użytkownicy przemysłowi SPM w formie granulek, proszków i płatków stosowanych do produkcji tworzyw.
• Do 31 maja 2027 r. - Raport składają: pozostali producenci, importerzy oraz dostawcy produktów zawierających SPM objętych derogacjami.

Następnie obowiązek dotyczy każdego kolejnego roku kalendarzowego.

Znaczenie dla przemysłu spożywczego

Branża spożywcza nie jest głównym adresatem ograniczenia, ale nie jest też całkowicie wyłączona. Mikroplastiki mogą pojawiać się jako:

• składniki dodatków do żywności (np. nośniki, stabilizatory, substancje pomocnicze),
• składniki materiałów pomocniczych w przetwórstwie,
• elementy opakowań i materiałów kontaktowych,
• materiały filtracyjne lub technologiczne stosowane w procesach produkcyjnych.

Co może się zmienić?

Nowe wymogi mogą doprowadzić do: zmiany stosowanych dodatków, jeśli okaże się, że zawierają mikroplastiki objęte ograniczeniem; większej przejrzystości procesów technologicznych i surowcowych; motywacji do rezygnacji z mikroplastików tam, gdzie to możliwe (np. zastąpienie polimerów biodegradowalnych) oraz wzrostu wymagań dokumentacyjnych w zakresie zgodności z REACH.

Może to również wpłynąć na oczekiwania konsumentów, którzy coraz częściej zwracają uwagę na kwestie środowiskowe, w tym obecność mikroplastików w żywności i środowisku.

Nowo opublikowane wytyczne ECHA to kluczowy dokument dla firm, które korzystają z wyjątków w ograniczeniach dotyczących mikroplastików. Branża spożywcza, mimo że nie jest głównym źródłem emisji, powinna dokładnie przeanalizować swoje procesy i surowce. Odpowiednie przygotowanie - audyt, identyfikacja polimerów, procedury raportowania - jest konieczne, aby sprostać nadchodzącym wymogom i uniknąć ryzyka naruszeń regulacyjnych.

Źródło: https://echa.europa.eu/documents/10162/17246/rest_microplastics_reporting_guidelines_en.pdf/69fe1946-3729-4d21-0d85-cdc72d05e870?t=1764055280171​