Nowe wytyczne UNECE mające na celu ograniczenie strat żywności w świeżych i suszonych produktach

Globalny system żywnościowy mierzy się z ogromnym wyzwaniem o charakterze strukturalnym i ekologicznym. Najnowsze dane statystyczne pokazują, że około 13% wyprodukowanej żywności marnuje się na etapie między zbiorami a handlem detalicznym, a kolejne 19% jest wyrzucane w handlu, usługach gastronomicznych i gospodarstwach domowych. Przekłada się to na ponad miliard ton strat rocznie, generując od 8% do 10% globalnych emisji gazów cieplarnianych. Szczególnie dotknięty jest sektor owoców i warzyw, gdzie wskaźnik strat po zbiorach osiągnął poziom aż 25,4%. W odpowiedzi na te niepokojące dane, eksperci Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych (UNECE) uzgodnili wprowadzenie nowych środków handlowych oraz wytycznych, które mają radykalnie ograniczyć te straty.

Realny wpływ modyfikacji norm na efektywność operacyjną

Wprowadzane przez UNECE zmiany w standardach handlowych pokazują, że nawet drobne, rynkowo uzasadnione korekty procedur mogą przynieść spektakularne oszczędności finansowe i surowcowe. Przykładem takiej skuteczności stała się modyfikacja normy dotyczącej winogron stołowych. Zmiana ta pozwoliła na natychmiastowe obniżenie strat w pakowalniach z poziomu niemal 5% do wartości poniżej 1%. Dla przetwórców, dystrybutorów i producentów owoców jest to jasny sygnał, że nowe, oparte na realiach przemysłowych podejście do standaryzacji jakościowej stanowi najprostszą drogę do poprawy marżowości przy jednoczesnym ograniczaniu marnotrawstwa. Zrewidowane normy (obejmujące m.in. owoce cytrusowe, suszone morele czy orzechy pistacjowe) zostaną formalnie przedstawione do przyjęcia podczas 81. sesji Grupy Roboczej UNECE w listopadzie 2026 roku.

Sektor opakowań kluczem do płynności logistycznej i eliminacji odrzutów

Jednym z najważniejszych punktów nowej strategii UNECE, niezwykle istotnym z punktu widzenia branży opakowaniowej, są zaawansowane prace nad standaryzacją znakowania opakowań zbiorczych (tzw. colli). Analizy dowodzą, że nieprawidłowe, nieczytelne lub niekompletne etykietowanie stanowi główną przyczynę odrzucania międzynarodowych transportów żywności na granicach. Każde takie zatrzymanie towaru, zwłaszcza w przypadku produktów łatwo psujących się, drastycznie skraca ich przydatność do spożycia lub całkowicie uniemożliwia dalszą sprzedaż. Opracowywany obecnie dobrowolny, jednolity format znakowania logistycznego ma całkowicie wyeliminować te bariery. Dla producentów opakowań i systemów etykietowania oznacza to konieczność wdrożenia standardów znakowania, które zminimalizują ryzyko kosztownych odrzutów na rynkach docelowych.

Suszona żywność pod szczególnym nadzorem i nowe ramy prawne od 2027 roku

Do tej pory uwaga opinii publicznej i organów regulacyjnych koncentrowała się przede wszystkim na stratach generowanych przez rynek świeżych owoców i warzyw. UNECE rozszerza jednak to podejście, intensyfikując prace nad nowym Kodeksem Dobrej Praktyki dla sektora produktów suchych i suszonych. Choć bakalie i suszone produkty z natury posiadają dłuższy termin przydatności, to dalekie dystanse transportowe oraz wieloetapowy łańcuch wartości narażają je na utratę jakości. Nawet niewielkie, dobrze ukierunkowane usprawnienia w zakresie obsługi, przechowywania i pakowania barierowego mogą znacząco wydłużyć ich trwałość. Oczekuje się, że nowy Kodeks zostanie ostatecznie sfinalizowany w 2027 roku. Będzie on stanowił bezpośrednie uzupełnienie wdrożonego w 2023 roku „Kodeksu dobrych praktyk UNECE: Ograniczanie strat żywności i zapewnienie optymalnego postępowania ze świeżymi owocami i warzywami w całym łańcuchu wartości”.

Globalny kontekst i dążenie do celów Agendy 2030

Działania podejmowane przez ekspertów UNECE wpisują się bezpośrednio w realizację 12. Celu Zrównoważonego Rozwoju ONZ, a w szczególności zadania 12.3, które zakłada zmniejszenie o połowę globalnej ilości marnowanej żywności do 2030 roku. Przemysł spożywczy i opakowaniowy stają się kluczowymi filarami tej transformacji. Wprowadzenie nowoczesnych technologii przedłużających świeżość produktów, optymalizacja logistyki oraz wdrożenie jednolitych norm pakowania i znakowania nie są już tylko elementem strategii wizerunkowej przedsiębiorstw. W świetle nadchodzących regulacji międzynarodowych stają się one twardym wymogiem rynkowym, decydującym o odporności łańcuchów dostaw i pozycji konkurencyjnej na arenie międzynarodowej.

Źródło: https://unece.org/sustainable-development/press/unece-develops-new-guidance-reduce-food-loss-fresh-and-dried-produce