Raport FSA z kontroli rynku detalicznego 2025/2026 - ponad 25% próbek niezgodnych z normami

Brytyjska Agencja Standardów Żywności (FSA) opublikowała kompleksowy raport z programu nadzoru rynku detalicznego za okres 2025/2026. Badanie, zrealizowane we współpracy z pięcioma oficjalnymi laboratoriami, miało na celu identyfikację nowych zagrożeń, ocenę zgodności produktów z przepisami oraz dostarczenie dowodów niezbędnych do działań regulacyjnych w Anglii, Walii i Irlandii Północnej.

Wyniki wskazują na poważne wyzwania w obszarze autentyczności żywności, obecności niezadeklarowanych alergenów oraz prawidłowego znakowania, zwłaszcza w segmencie produktów importowanych i napędzanych trendami z mediów społecznościowych. Niezgodności stwierdzono w przypadku 28,5% z 800 przebadanych próbek.

Skala i cel ogólnokrajowego badania

Próbki do badania pobierano od lipca do października 2025 roku w sposób niejawny. Łącznie zabezpieczono 845 produktów spożywczych z 20 różnych grup towarowych, pochodzących zarówno ze sklepów stacjonarnych, jak i z platform internetowych (stanowiących 18% zakupów).

800 próbek poddano rygorystycznej ocenie pod kątem zgodności z odpowiednimi przepisami i wytycznymi, natomiast 45 próbek produktów owsianych (ciastka, płatki śniadaniowe, batony) przebadano oddzielnie w celach naukowo-badawczych (pod kątem obecności mykotoksyn T-2 i HT-2, gdzie wyniki okazały się w pełni satysfakcjonujące).

Główne wnioski w liczbach

Ogólny wskaźnik zgodności dla celowanego nadzoru wyniósł 72%. Oznacza to, że niemal co trzeci badany produkt nie spełniał wszystkich wymogów prawnych lub jakościowych.

Poniższa tabela przedstawia ogólne zestawienie badań w pięciu kluczowych obszarach: 

Rys. 1. Podsumowanie danych dotyczących ukierunkowanego nadzoru (FSA)

Problematyczne hity z mediów społecznościowych – czekolada w stylu dubajskim

Produktem z największym odsetkiem neizgodności okazała się czekolada w stylu dubajskim, której popularność eksplodowała w mediach społecznościowych. Na 45 przebadanych próbek (głównie import z Turcji i ZEA), tylko jedna spełniła absolutnie wszystkie kryteria prawne i jakościowe.

W 18 czekoladach w stylu dubajskim wykryto niezadeklarowane alergeny (orzeszki ziemne oraz sezam). Ponadto wiele tych produktów było zanieczyszczonych mykotoksynami (aflatoksyny i ochratoksyna A) oraz niedozwolonymi lub nieujawnionymi w składzie barwnikami (np. tartrazyna E102, błękit brylantowy E133). 10 produktów w ogóle nie powinno używać nazwy „czekolada”, gdyż tłuszcz kakaowy zastąpiono w nich tańszymi tłuszczami roślinnymi.

Problem niezadeklarowanych alergenów (mleko i jaja) dotyczył również tradycyjnych południowoazjatyckich wyrobów piekarniczych i przekąsek sprzedawanych w mniejszych sklepach specjalistycznych.

Problem autentyczności - 55% substytucji koziny, zafałszowania w przetworach mięsnych i mielonych kawach

Pod kątem autentyczności największy odsetek niezgodności (55%) stwierdzono w przypadku mięsa koziego. Analizie DNA poddano 40 próbek mięsa koziego, z czego 20 próbek okazało się być 100% baraniną, 1 zawierała mięso jelenia i 1 mieszankę baraniny oraz koziny.

Nieprawidłowości wykazano również w przetworach mięsnych – głównie w burgerach i kiełbasach jagnięcych (wykrywano znaczne ilości wołowiny i wieprzowiny, sięgające od 12% do ponad 50%).

Ponadto w przypadku kawy mielonej część produktów deklarowanych jako 100% Arabica, zawierała domieszki tańszej Robusty, a w jednym przypadku produkt opisany jako mieszanka okazał się czystą Robustą.

Zanieczyszczenia i niedozwolone składniki w suplementach diety, zabronione oświadczenia

W  85% z 40 przebadanych próbek popularnego suplementu ashwagandha stwierdzono niezgodności. Stwierdzono głównie błędy w etykietowaniu (np. w odniesieniu do dawkowania - brak lub niespójne informacje) i stosowanie niedozwolonych oświadczeń zdrowotnych (np. obietnice leczenia depresji czy stanów lękowych), w dwóch próbkach wykryto przekroczenie limitów kadmu, a w trzech – niebezpiecznie wysokie poziomy aflatoksyn.

Z kolei w zielonych suplementach w proszku laboratoria zidentyfikowały syntetyczny barwnik amarant (E123) oraz kwas sorbowy jako konserwant – oba te dodatki są całkowicie niedozwolone w tej kategorii produktów.

Kontrola olejów jadalnych

Badanie 40 droższych olejów jadalnych (m.in. migdałowych, sezamowych i z awokado) wykazało zaledwie 28% zgodności z przepisami. W pięciu próbkach laboratoria wykryły zafałszowania składu i brak autentyczności, co wskazuje na mieszanie drogich produktów z tańszymi zamiennikami. Dodatkowo 28 olejów posiadało błędy na etykietach, najczęściej mocno mijając się z prawdą w deklaracjach dotyczących zawartości tłuszczu.

Powszechne błędy w znakowaniu

Kontrola 621 etykiet wykazała, że co czwarta z nich była niezgodna z przepisami, a w 96 przypadkach błędy w znakowaniu były jedynym powodem dyskwalifikacji produktu. Plagą okazały się etykiety czekolad w stylu dubajskim (42 na 45 wadliwych), olejów oraz suplementów, gdzie brakowało wymaganych ostrzeżeń, deklaracji ilościowych (QUID) czy prawidłowych nazw handlowych. Te powszechne uchybienia wahały się od drobnych nieścisłości po rażące pominięcia, które wprowadzały konsumentów w błąd.

Zróżnicowanie rynku i niezgodności pod względem struktury handlu

Analiza statystyczna raportu wyraźnie różnicuje rynek pod względem struktury handlu.

• Wielkie sieci handlowe i supermarkety wykazały się znacznie większą dyscypliną i kontrolą łańcucha dostaw – 82% próbek uznano za satysfakcjonujące.
• Mali, niezależni i specjalistyczni sprzedawcy – tutaj odsetek zgodności stanowił 64%. To w tej grupie najczęściej pojawiały się problematyczne produkty niszowe oraz towary z bezpośredniego, często nieregulowanego importu.
• Handel elektroniczny – odsetek zgodności stanowił 65%; w przypadku 14 zakupów online konsumenci zostali wprowadzeni w błąd – informacja o ostrzeżeniach przed alergenami pojawiała się na opakowaniu dopiero w momencie dostawy, podczas gdy strona internetowa sklepu zapewniała o braku takich zagrożeń.

Dane zebrane w ramach tego programu posłużą FSA do zaktualizowania ocen ryzyka, zaostrzenia polityki kontrolnej oraz ukierunkowania działań inspekcyjnych w celu lepszej ochrony konsumentów na brytyjskim rynku.

Źródło: https://science.food.gov.uk/article/162217-retail-surveillance-survey-sampling-programme-2025-26

Dołącz do FoodFakty Horizon Scanning i otrzymaj dostęp do profesjonalnych narzędzi służących do analiz i monitoringu zgłoszeń RASFF, zafałszowań żywności, a także zmian w przepisach prawa żywnościowego i opakowaniowego. Zapraszamy do zapoznania się z naszą przełomową usługą FoodFakty Horizon Scanning.