Żywność wysoko przetworzona pod lupą Komisji Europejskiej. UE rozpoczyna naukową i etyczną ocenę UPF

Komisja Europejska oficjalnie uruchomiła proces oceny żywności wysoko przetworzonej, powierzając jego realizację dwóm niezależnym organom doradczym: Grupie Głównych Doradców Naukowych (GCSA) oraz Europejskiej Grupie ds. Etyki (EGE). Ich zadaniem będzie przygotowanie dwóch komplementarnych opinii – naukowej i etycznej – dotyczących wpływu produkcji i spożycia UPF na zdrowie, środowisko oraz społeczeństwo. To nie jest jeszcze projekt nowych przepisów. Komisja wyraźnie wskazuje, że celem obecnego etapu jest uporządkowanie stanu wiedzy oraz stworzenie wiarygodnych podstaw dla ewentualnych przyszłych decyzji politycznych i regulacyjnych.

Od klasyfikacji NOVA do europejskiej polityki żywnościowej

Pojęcie żywności wysoko przetworzonej (Ultra-Processed Food, UPF) wywodzi się z klasyfikacji NOVA opracowanej w 2009 r. przez naukowców z Uniwersytetu São Paulo. System dzieli żywność na cztery kategorie według stopnia przetworzenia i od lat jest szeroko wykorzystywany w badaniach epidemiologicznych.

Raport Komisji podkreśla jednak, że klasyfikacja NOVA – mimo swojej popularności – budzi kontrowersje. Najczęściej wskazywanym problemem jest niewystarczająca precyzja kryteriów, która może prowadzić do subiektywnego przypisywania produktów do kategorii UPF. Właśnie dlatego jednym z głównych zadań ekspertów będzie ocena, czy obecne definicje mogą stanowić rzetelną podstawę dla unijnego prawodawstwa.

Jednocześnie Komisja zwraca uwagę, że dostępne badania obserwacyjne wskazują na związek między wysokim spożyciem UPF a zwiększonym ryzykiem otyłości, chorób sercowo-naczyniowych, cukrzycy typu 2 oraz innych chorób niezakaźnych. Dokument podkreśla jednak, że rozwój wiedzy naukowej nadal trwa, a część mechanizmów biologicznych wymaga dalszych badań.

Jakie pytania otrzymali naukowcy?