Wytyczne Komisji Europejskiej dotyczące Listeria monocytogenes – monitoring i badania trwałości żywności RTE zgodnie z rozporządzeniem 2073/2005

Bezpieczeństwo mikrobiologiczne żywności gotowej do spożycia (RTE) to jedno z największych wyzwań, przed którymi stoją dziś producenci i przedsiębiorcy branży spożywczej. W odpowiedzi na potrzeby jednolitego stosowania przepisów mikrobiologicznych oraz na rosnące ryzyko zakażeń Listeria monocytogenes oraz znaczące zmiany regulacyjne, Komisja Europejska opublikowała zaktualizowany „GUIDANCE DOCUMENT on Listeria monocytogenes monitoring and shelf-life studies for ready-to-eat foods under Commission Regulation (EC) No 2073/2005” (SANCO/11510/2013) - kompleksowy przewodnik mający na celu uporządkowanie i interpretację wymagań prawnych dotyczących monitoringu Listeria oraz badań okresu trwałości produktów RTE.

Do kogo są skierowane wytyczne?

Ten dokument stanowi kluczowy punkt odniesienia dla firm, szczególnie w świetle nowelizacji kryteriów mikrobiologicznych wprowadzonych rozporządzeniem (UE) 2024/2895, które zaostrzają zasady oceny obecności Listeria monocytogenes w żywności RTE (obowiązujące od 1 lipca 2026 r.).

Dokument jest adresowany przede wszystkim do:

• producentów żywności gotowej do spożycia (RTE - ready-to-eat),
• podmiotów działających na rynku spożywczym,
• laboratoriów mikrobiologicznych,
• organów urzędowej kontroli żywności,
• konsultantów i specjalistów ds. jakości oraz bezpieczeństwa żywności.

Wytyczne stanowią praktyczne narzędzie wspierające przedsiębiorców w spełnianiu wymagań określonych w przepisach UE, w szczególności w Rozporządzenie (WE) nr 2073/2005 w sprawie kryteriów mikrobiologicznych dotyczących środków spożywczych.

Główne obszary dokumentu

Wytyczne koncentrują się na praktycznych aspektach:

1. Monitorowania Listeria monocytogenes

Dokument wyjaśnia zasady planowania i prowadzenia badań monitoringowych w zakładach produkujących żywność gotową do spożycia, w tym:

• pobierania próbek,
• interpretacji wyników,
• działań korygujących.

2. Badań okresu trwałości (shelf-life studies)

Szczegółowo omówiono:

• projektowanie badań trwałości,
• challenge testy,
• badania wzrostu drobnoustrojów w produkcie,
• ocenę, czy produkt sprzyja wzrostowi Listeria monocytogenes,
• dokumentowanie i uzasadnianie przyjętego terminu przydatności do spożycia.

3. Odpowiedzialności producenta

Podkreślono, że to producent jest odpowiedzialny za wykazanie, że jego produkt spełnia kryteria bezpieczeństwa przez cały okres trwałości. Wytyczne wskazują możliwe strategie dowodowe, w tym wykorzystanie danych literaturowych, modelowania predykcyjnego oraz badań laboratoryjnych.

Znaczenie dokumentu dla branży

Choć dokument nie ma charakteru aktu prawnego, stanowi istotne narzędzie interpretacyjne i praktyczne wsparcie dla przedsiębiorców wdrażających wymagania rozporządzenia 2073/2005. Ułatwia harmonizację podejścia do oceny ryzyka związanego z Listeria monocytogenes w żywności gotowej do spożycia na terenie całej UE.

Dokument wytyczny dostępny jest w języku polskim w Strefie Managera FoodFakty

Dla klientów Strefy Managera FoodFakty dostępne jest tłumaczenie własne opracowane przez zespół Prokonsument Sp. z o.o. na podstawie dokumentu Komisji Europejskiej: GUIDANCE DOCUMENT on Listeria monocytogenes monitoring and shelf-life studies for ready-to-eat foods under Commission Regulation (EC) No 2073/2005 of 15 November 2005 on microbiological criteria for foodstuffs, SANCO/11510/2013, dostępnego na stronie Komisji.

Dokument nie stanowi oficjalnego tłumaczenia dokumentu Komisji Europejskiej i nie został przez nią zatwierdzony. W przypadku rozbieżności zastosowanie ma wersja oryginalna.

W trakcie opracowania tłumaczenia dołożono należytej staranności, jednakże zespół Prokonsument Sp. z o.o. nie ponosi odpowiedzialności za ewentualne błędy, pominięcia lub rozbieżności wynikające z tłumaczenia.

WYKUP DOSTĘP I ZALOGUJ SIĘ NA SWOJE KONTO, ABY MIEĆ DOSTĘP DO TEGO I INNYCH  MATERIAŁÓW STREFY MANAGERA

(KLIKNIJ W BANER I ZAPOZNAJ SIĘ Z OFERTĄ)

Źródło: https://food.ec.europa.eu/system/files/2016-10/biosafety_fh_mc_guidance_document_lysteria.pdf​