Zgodnie z zapowiedzią w 3 części cyklu omówimy jak należy czytać przepisy, żeby być w zgodzie z prawem, wyjaśnimy również jaka jest ich hierarchia i co z niej wynika.

Nawiązując do 2 części naszego cyklu chciałbym podsumować przekazane wcześniej informacje. Jak zapewne większość czytelników zauważyła cytowane tam zalecenia (Codex Alimentarius) do procedury certyfikacji systemu HACCP (załącznik do CA nr 1 (CAC/RCP 1-1969,  Wersja 3 (1997)) brzmią jakoś znajomo. Jest tak ponieważ wszystkie standardy, normy oraz prawo dotyczące wytwarzania i dystrybucji żywności opierają się na Codex Alimentarius oraz systemie HACCP.

Dlatego właśnie w standardach takich jak IFS, BRC, Tesco czy w AIB możemy znaleźć zapisy, które są dokładnie takie same jak w cytowanych zaleceniach Kodeksu Żywnościowego. Takie same lub bardzo podobne zapisy znajdziemy również w prawie europejskim i krajowym (ta sama podstawa prawna). O ile w przypadku Kodeksu mówimy o zaleceniach FAO i WHO, to te same zapisy w prawie, standardach i normach są już wymogiem. Oczywiście w standardach takich jak IFS, BRC czy AIB mamy więcej szczegółowych regulacji niż w zaleceniach Kodeksowych. Nie mniej jednak podstawowe wymogi są takie same.

Jak należy czytać przepisy – hierarchia.

1. Kodeks Żywnościowy – Programy wstępne w tym GHP i GMP.
2. Przepisy UE w tym:  Rozporządzenie (WE) NR 178/2002, (WE) NR 852/2004, (WE) NR 853/2004 
   i inne.
3. Prawo krajowe:   Dz.U. 2006 Nr 171 poz. 1225 USTAWA z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia i inne regulacje (rozporządzenia).
4. Normy i standardy np. ISO 22 000, IFS, BRC, AIB i inne.
5. „Procedury wewnętrzne przedsiębiorstwa”.

Przedstawiony powyżej porządek oznacza, że:

1. Kodeks Żywnościowy oraz programy wstępne w tym GHP i GMP określają założenia, które muszą być spełnione dla zapewnienia bezpieczeństwa produkcji żywności, pasz, leków i opakowań bezpośrednich żywności. Codex Alimentarius i programy wstępne są fundamentem dla wszystkich przepisów prawa i standardów jakości dotyczących produkcji i obrotu żywnością.
2. Przepisy Unijne są przepisami nadrzędnymi w stosunku do prawa krajowego państwa, które jest członkiem UE. Przykładem tutaj może być zapis, który znajdziemy w USTAWIE z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Cytowany zapis brzmi: „Ustawa wykonuje w zakresie swojej regulacji następujące rozporządzenia Wspólnoty Europejskiej:
   • rozporządzenie (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego
   • rozporządzenie (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego

Oznacza to w praktyce, że jeżeli nie znajdziemy jakiejś konkretnej regulacji prawnej (zapisu) w przepisach polskich, a jest taka regulacja w przepisach unijnych np. w rozporządzeniu (WE) nr 852/2004 (nadrzędnym) to zgodnie z polskim prawem obowiązuje ona na terenie RP i może być egzekwowana przez organy nadzoru czy audytorów.

3. Prawo unijne i krajowe jest nadrzędne w stosunku do norm i standardów takich jak np. (IFS, BRC, TFMS -Tesco Food Manufacturing Standard czy ISO 22 000).

W standardzie BRC np. znajduje się zapis: cyt. „Globalna norma bezpieczeństwa żywności została opracowana w celu określenia kryteriów bezpieczeństwa żywności, jakości i kryteriów operacyjnych, które muszą być stosowane w zakładach produkcji żywności w celu zapewnienia zgodności z wymogami prawnymi oraz ochrony konsumentów”. Podobne zapisy znajdziemy we wszystkich standardach czy normach.

4. Normy i standardy są zgodne z założeniami systemu HACCP oraz przepisami prawa co oznacza w praktyce, że niestosowanie się do zasad HACCP lub przepisów prawa jest niezgodnością według standardu.
5. „Procedury wewnętrzne przedsiębiorstwa” również stanowią prawo! Oznacza to w praktyce, że nieprzestrzeganie własnych wewnętrznych procedur przedsiębiorstwa według audytorów np. IFS, BRC czy TFMS jest niezgodnością.

O ile kwestie opisane w pierwszych czterech punktach są dość oczywiste to zdarza się często, że zapominamy
o naszych własnych procedurach i programach. Nie warto utrudniać sobie życia, dlatego wewnętrzne procedury powinny być jasne i proste, a przede wszystkim powinny być potrzebne i wykonywane we właściwy sposób.

Podsumowanie:

1. Właściwe zabezpieczenie zakładu przed szkodnikami jest dokładnie opisane w Kodeksie Żywnościowym, przepisach prawa oraz w standardach jakości dla przemysłu spożywczego.
2. Należy pamiętać o tym, że odpowiedzialność za skuteczne zabezpieczenie zakładu przed szkodnikami spoczywa na jego właścicielu i właśnie on ponosi wszelkie konsekwencje zarówno prawne jak
   i ekonomiczne w przypadku braku skuteczności Pest Control.
3. Podstawą skutecznej ochrony przed szkodnikami zakładu są skutecznie wdrożone programy wstępne, a wśród nich GMP, GHP oraz program kontroli szkodników.
4. Profesjonalna firma DDD musi znać przepisy prawa i regulacje standardów jakości. Profesjonalna firma DDD musi, również umieć i chcieć się stosować się do w/w przepisów, powinna również edukować
   i wspierać w tym zakresie swojego pracodawcę.
5. Zgodnie z zapisami standardów np. BRC cyt. „Konieczne jest stosowanie udokumentowanej procedury zatwierdzania i monitorowania dostawców usług. Usługi tego typu obejmują, zgodnie z zastosowaniem zwalczanie szkodników (…)” – istnieje wymóg kwalifikowania dostawców, również dostawców usług ochrony przed szkodnikami.

W kolejnej części naszego cyklu odniesiemy się do tamtu połączenia wiedzy i naukowego podejścia, a problemu zabezpieczenia zakładu przed szkodnikami.