Dieta i zdrowie

Wytyczne WHO z grudnia 2025 roku uczyniły leki GLP-1 standardem medycznym, co w 2026 roku trwale zmienia europejski rynek. Systemowe leczenie otyłości ogranicza sprzedaż słodyczy, przekąsek i alkoholu. Odpowiedzią branży musi być zwrot ku mniejszym porcjom oraz produktom bogatym w białko i błonnik.

W obliczu rosnącej populacji i dążenia do zrównoważonego systemu żywnościowego, niniejszy przegląd analizuje wpływ alternatywnych białek (AP): roślinnych, owadów i biomasy mikroorganizmów, na modulację mikrobiomu jelitowego i zdrowie człowieka. Badanie potwierdza pozytywną rolę, szczególnie roślin strączkowych, we wspieraniu korzystnych taksonów bakteryjnych. Pomimo obiecujących wyników, niezbędne jest przeprowadzenie ukierunkowanych badań klinicznych, aby w pełni zrozumieć mechanizmy działania AP.​

Parlament Europejski zlecił EFSA przygotowanie opinii naukowej dotyczącej ryzyka mikroplastiku w żywności, wodzie i powietrzu, z terminem publikacji do końca 2027 roku. Decyzja odpowiada na rosnące obawy społeczne, już 63% obywateli UE jest świadomych tego zagrożenia.​

Nawet warzywa korzeniowe, rosnące pod powierzchnią gleby, mogą silnie kumulować PFAS. Najnowsze badania pokazują, że biowęgiel wytworzony z odpadów konopnych, wzbogacony żelazem, może być obiecującą i realną metodą ograniczającą wchłanianie PFAS przez rośliny uprawne.

​

Do unijnego rejestru ChOG dołączył „Istarski ovčji sir” – transgraniczny ser owczy produkowany w Chorwacji i Słowenii. Wyróżnia się on pikantnym smakiem i aromatem ziół, a jego unikalny charakter wynika z tradycyjnej hodowli owiec oraz specyficznego klimatu Istrii.​

USA ogłosiły "Historyczny Reset" polityki żywieniowej, zastępując dotychczasowy model oparty na zbożach i produktach niskotłuszczowych dietą wysokobiałkową, bogatą w naturalne tłuszcze. Nowe wytyczne uznają żywność ultraprzetworzoną i cukier za główne zagrożenia dla zdrowia, jednocześnie przywracając pełnotłusty nabiał, jajka i mięso do centrum piramidy żywieniowej.​

5 stycznia 2026 roku Wielka Brytania wprowadziła jedne z najsurowszych na świecie przepisów marketingowych w walce z otyłością dziecięcą. Nowe prawo zakazuje emisji reklam żywności wysokoprzetworzonej w telewizji przed godziną 21:00 oraz wprowadza całkowitą blokadę płatnej promocji tych produktów w Internecie.​

Rok 2026 zapowiada się jako czas wyraźnych zmian w podejściu do żywności – od tego, co jemy, po to, dlaczego po dane produkty sięgamy. Producenci i konsumenci spotykają się w jednym punkcie: liczą się realne korzyści zdrowotne, przyjemność z jedzenia, odpowiedzialność środowiskowa i rozsądna cena. Przedstawiamy dziesięć trendów, które będą kształtować rynek spożywczy w nadchodzącym roku.​

Burak ćwikłowy to znacznie więcej niż składnik tradycyjnych potraw. Dzięki wysokiej zawartości betalain, flawonoidów i azotanów wyróżnia się silnym potencjałem prozdrowotnym i coraz szerszym zastosowaniem w dietetyce oraz technologii żywności.​

Badanie  przeprowadzone przez naukowców z Włoch, USA i Australii zebrało dane z 59 badań obejmujących ponad 48 000 dzieci i młodzieży z 18 krajów. ​

FDA kontynuuje wzmożoną walkę z zanieczyszczeniem przypraw, ogłaszając wycofanie kolejnej marki mielonego cynamonu z powodu podwyższonego poziomu ołowiu. Ta decyzja wpisuje się w globalny trend zaostrzania kontroli, mający na celu ochronę konsumentów (zwłaszcza dzieci) przed toksycznym działaniem metali ciężkich.​

Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) opublikował niedawno szczegółową ocenę ryzyka związanego z jego obecnością w żywności. Wyniki rzucają nowe światło na to, jak powinniśmy podchodzić do bezpieczeństwa artykułów konopnych.​

Przedstawiona analiza syntetyzuje kluczowe ustalenia nowej serii publikacji The Lancet dotyczącej zagrożeń dla zdrowia publicznego i środowiska wynikających z rosnącej konsumpcji żywności ultraprzetworzonej (UPF), podkreślając konieczność globalnej reakcji regulacyjnej i transformacji systemów żywnościowych w celu priorytetyzacji zdrowia ponad zyskiem korporacyjnym.​

Badanie 813 osób (Greier et al., 2025) potwierdza: niskie spożycie błonnika (15.72 g) koreluje z wyższym BMI. Kluczowa jest jakość: osoby z nadwagą jedzą go mniej, czerpiąc głównie z ziemniaków i białego pieczywa.​

Najważniejszym efektem prac komisji jest rekomendacja wprowadzenia nowej dawki referencyjnej na poziomie 4 mg glutenu dla potrzeb zarządzania ryzykiem i podejmowania decyzji o stosowaniu dobrowolnych ostrzeżeń typu „może zawierać”. ​Ta zmiana oznacza dla producentów konieczność dokładniejszego zarządzania ryzykiem na linii surowiec – produkcja – gotowy produkt. Nie wystarczy stosować ogólnych zasad zapobiegania zanieczyszczeniom, lecz trzeba wprowadzić systemy podobne do tych, które stosuje się przy innych poważnych alergenach.​

W ostatnich tygodniach unijny rejestr oznaczeń geograficznych wzbogacił się o dziewięć nowych produktów z Belgii, Francji, Hiszpanii, Włoch, Węgier, Rumunii i Turcji. Wśród nich znalazły się aromatyczne miody, tradycyjne kiełbasy, oliwy, truskawki, specjały z wołowiny oraz wyjątkowe wina i wypieki, które dzięki lokalnym recepturom i warunkom przyrodniczym zyskały oficjalną ochronę jakości i pochodzenia.​

WHO podkreśla, że fortfikacja podstawowych produktów żywnościowych, takich jak oleje, jest jednym z najskuteczniejszych narzędzi polityki zdrowia publicznego. W dokumencie wskazano, że zarówno witamina A, jak i witamina D należą do składników o krytycznym znaczeniu dla funkcjonowania organizmu.​

Zrównoważony system żywnościowy nie jest już wizją przyszłości, lecz pilną potrzebą. Sustainable Foods 2026 to jedno z najważniejszych europejskich wydarzeń poświęconych transformacji żywności – miejsce, gdzie spotykają się liderzy branży, naukowcy i decydenci, by wspólnie szukać rozwiązań dla wyzwań klimatycznych, żywieniowych i technologicznych. FoodFakty dołącza jako partner, wspierając dialog i działania, które mają realny wpływ na przyszłość globalnego łańcucha żywnościowego.​

Mężczyzna zmarł kilka godzin po zjedzeniu mięsa. Winna okazała się Alfa-gal (AGS). Jest to zagrażający życiu zespół alergiczny na czerwone mięso i inne produkty odzwierzęce, wywołany przez ukąszenie kleszcza.​

Co się dzieje, gdy przy jednym stole spotykają się naukowcy, przedstawiciele inspekcji oraz biznesu i liderzy największych firm spożywczych? Powstaje dialog, który zmienia przyszłość branży! FoodFakty Summit 2025 to dwa dni inspirujących debat, gorących dyskusji i setki pomysłów na Żywność Jutra – zobacz relację i zdjęcia z wydarzenia!​

Innowacyjna, trójwalentna szczepionka skoniugowana (TSCV) chroniąca przed durem brzusznym i zakażeniami niedurowymi – to najnowsze opracowanie naukowców z University of Maryland. Preparat, którego wysoką immunogenność (100% odpowiedzi u badanych) potwierdziła I faza badań klinicznych, może stać się przełomowym narzędziem chroniącym zarówno zdrowie publiczne w krajach rozwijających się, jak i bezpieczeństwo łańcucha żywności.​